Α6- Διεύθυνση Αραβικών Χωρών και Μέσης Ανατολής
Ι. Διπλωματικές σχέσεις
Η Ελλάδα διατηρεί Πρεσβεία στη Βαγδάτη και το Ιράκ εκπροσωπείται στην Ελλάδα από την Πρεσβεία του στην Αθήνα.
ΙΙ. Πολιτικές σχέσεις
Η χώρα μας τάσσεται σταθερά υπέρ της διατήρησης της ενότητας, ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας του Ιράκ εντός του πλαισίου των σχετικών αποφάσεων του ΟΗΕ και συμμετέχει στις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας για την δημιουργία ενός ιρακινού κράτους με δημοκρατικές δομές, ανοικτή και βιώσιμη οικονομία της αγοράς ενσωματωμένο στο περιφερειακό και διεθνές πολιτικό σύστημα.
Η Ελλάδα προωθεί την οικονομική και κοινωνική ανοικοδόμηση του Ιράκ με έμφαση σε προγράμματα που στοχεύουν στην βελτίωση της εκπαίδευσης, της υγείας, της παροχής βοηθείας σε πρόσφυγες και εκτοπισμένους, την αποναρκοθέτηση και την γενικότερη ανακούφιση του πάσχοντος ιρακινού πληθυσμού και ανασυγκρότηση της χώρας έχοντας διαθέσει κατά το διάστημα 2002-2008 το ποσό 16,4 εκατ. Ευρώ σε αναπτυξιακή ή ανθρωπιστική βοήθεια (στοιχεία της Υπηρ. Διεθν. Αναπτυξ. Συνεργασίας-ΥΔΑΣ 1, του Υπουργείου Εξωτερικών). Η εν λόγω βοήθεια χορηγήθηκε είτε διμερώς, είτε σε συνεργασία με διεθνείς Οργανισμούς. Παράλληλα, στο πλαίσιο διεθνούς πρωτοβουλίας που συμφωνήθηκε κατά τις Διασκέψεις του Διεθνούς Συμφώνου Ανασυγκρότησης για το Ιράκ (ICI)
στο Sharm el Sheikh (3.5.2007) και την Στοκχόλμη (29.5.2008) η χώρα μας ανακοίνωσε την πρόθεσή της να προχωρήσει σε διακανονισμό για την εξόφληση του ιρακινού χρέους προς την Ελλάδα. Η σχετική Συμφωνία υπεγράφη στην Νέα Υόρκη (11.10.2008) από τους Υπουργούς Οικονομίας της Ελλάδος και του Ιράκ κ.κ. Αλογοσκούφη και Baker Jabr Al-Zubaidy και προβλέπει την αποπληρωμή του ποσού των 126.185.662 USD εντός 21 ετών (2019-2040) σε 44 δόσεις.
Επίσης, στο πλαίσιο της ελληνικής συμβολής στην ανασυγκρότηση του Ιράκ, περιλαμβάνεται και πρόγραμμα επιμόρφωσης νέων ιρακινών διπλωματικών, με την διοργάνωση κύκλου σεμιναρίων από της διπλωματική ακαδημία του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών.
ΙΙΙ. Συμβατικό Πλαίσιο Ελλάδας-Ιράκ
1. Συμφωνία περί προξενικών τελών διαβατηρίων (Ιερουσαλήμ, 06.08.1937).
2. Συμφωνία Ελλάδας – Μ. Βρετανίας περί αμοιβαίας αναγνωρίσεως των πιστοποιητικών καταμετρήσεως εμπορικών πλοίων (Λονδίνο, 30/11/1926). Κυρώθηκε με το Νόμο 3420/1927 (ΦΕΚ 241/Α/1927). Επέκταση στο Ιράκ με ρηματική διακοίνωση από 20/12/1927.
3. Συμφωνία εμπορικών αεροπορικών μεταφορών (Αθήνα, 01.12.1971). Κυρώθηκε με το Ν.Δ. 185/1974 (ΦΕΚ 350/Α/20.11.1974). Έναρξη ισχύος από της υπογραφής της.
4. Εμπορική Συμφωνία (Βηρυτός, 26/4/1956). Κυρώθηκε με το Νόμο 4302/1963 (ΦΕΚ 70/Α/27.5.1963). Έναρξη ισχύος 1/5/1964.
5. Συμφωνία μορφωτικής και επιστημονικής συνεργασίας. (Βαγδάτη, 20.11.1979). Ν. 1098/1980 ΦΕΚ Α΄ 285/17.12.1980 Έναρξη ισχύος 7/2/1983.
6. Συμφωνία για τις διεθνείς οδικές μεταφορές (Αθήνα, 25.02.1981). Κυρώθηκε με το Νόμο 1246/1982 (ΦΕΚ 42/Α/ 05.04.1982). Έναρξη ισχύος 7/7/1982.
7. Συμφωνία οικονομικής και τεχνικής συνεργασίας (Βαγδάτη, 03.06.1976). Κυρώθηκε με το Νόμο 638/1977 (ΦΕΚ 197/Α/ 15.07.1977). Έναρξη ισχύος 26/8/1977.
8. Συμφωνία τουριστικής συνεργασίας Ε.Ο.Τ. – Κρατικού Οργανισμού Τουρισμού Ιράκ (Αθήνα, 17.12.1981). Κυρώθηκε με το Νόμο 1462/1984 (ΦΕΚ 90/Α/16.06.1984). Έναρξη ισχύος από της υπογραφής της.
9. Συμφωνία για εκπαίδευση ιρακινών στην Σχολή Ικάρων (Αθήνα, 12.03.1983). Δεν κυρώθηκε.
10. Πρωτόκολλο συνεργασίας σε αγροτικά θέματα.
11. Συμφωνία Τουριστικής Συνεργασίας (16/6/1984). Δεν έχει ενεργοποιηθεί.
Από το 1978 έως το 2000 έχουν πραγματοποιηθεί οκτώ(8) Μικτές Διυπουργικές Επιτροπές-ΜΔΕ.
ΙV. Οικονομικές και Εμπορικές Σχέσεις (Β3 Δ/νση Οικονομικών Σχέσεων)
Οι διμερείς εμπορικές σχέσεις Ελλάδος-Ιράκ παρουσιάζουν έντονες αυξομειώσεις, το δε εμπορικό ισοζύγιο είναι δομικά ελλειμματικό σε βάρος της Ελλάδος, γεγονός που οφείλεται κυρίως στις εισαγωγές αργού πετρελαίου. Το Ιράκ αποτελεί χώρα προτεραιότητας για την ελληνική αναπτυξιακή βοήθεια. Κύριοι τομείς είναι η προαγωγή της οικονομικής και κοινωνικής ανασυγκρότησης του Ιράκ.
Για περισσότερα δείτε σημείωμα Β3 Δ/νσης
V. Κατάσταση στο Ιράκ:
Παρά την βελτίωση σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, η κατάσταση ασφαλείας στο Ιράκ δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως ικανοποιητική, αφού οι ένοπλες συγκρούσεις όσο και οι βομβιστικές επιθέσεις συνεχίζονται σε πολλές περιοχές της χώρας. Η παρατεινόμενη δυσκολία συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκομένων εθνοτικών, θρησκευτικών και κομματικών παρατάξεων λειτουργεί ως τροχοπέδη για την επίλυση εκκρεμών ζητημάτων , στα οποία περιλαμβάνονται η οριοθέτηση των διοικητικών περιφερειών , η κατανομή αρμοδιοτήτων και η διενέργεια του προβλεπομένου από το Σύνταγμα δημοψηφίσματος για την τύχη του Κιρκούκ. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην έγκριση από το ιρακινό Κοινοβούλιο (27.11.2008) της Συμφωνίας SOFA που θα αποτελεί πλέον την θεσμική βάση για την παραμονή των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράκ έως το τέλος του 2011 οπότε και προβλέπεται η αποχώρησή τους από την χώρα. Η εν λόγω Συμφωνία θα πρέπει να κυρωθεί από το Συμβούλιο της Προεδρίας της Ιρακινής Δημοκρατίας και να εγκριθεί από δημοψήφισμα που θα διεξαχθεί την 31.7.2009, ενώ σε περίπτωση καταψηφίσεώς της θα παύση να ισχύει. Μεγάλη σημασία για το μέλλον της χώρας έχουν επίσης οι περιφερειακές εκλογές της 31ης Ιανουαρίου 2009.
VI. Κατάσταση στο Βόρειο Ιράκ:
Το νέο ιρακινό Σύνταγμα αναγνωρίζει αυτονομία στο Ιρακινό Κουρδιστάν κ και συμμετοχή του στην Ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Πρόεδρος του Ιρακινού Κουρδιστάν είναι ο Massoud Barzani, ενώ καθήκοντα Πρωθυπουργού ασκεί ο Nechirvan Barzani. Επίσης, αναγνωρίζεται τα δικαίωμα τροποποίησης ή μη εφαρμογής Ομοσπονδιακών νόμων που ανήκουν σε συγκεκριμένες κατηγορίες, δικαίωμα αρνησικυρίας σε Συνταγματικές τροποποιήσεις που αφορούν το Κουρδιστάν. Η κουρδική ορίζεται ως επίσημη γλώσσα, ενώ η περιφερειακή κυβέρνηση έχει το δικαίωμα να διατηρεί γραφεία της στις κατά τόπους ιρακινές Πρεσβείες, καθώς και να διαθέτει δικές της ένοπλες στρατιωτικές μονάδες. Το Βόρειο Ιράκ παραμένει η πλέον ασφαλής περιοχή της χώρας γεγονός το οποίο η τοπική κυβέρνηση αξιοποιεί για να προσελκύσει ξένους επενδυτές και κεφάλαια που θα συνεισφέρουν στην ανάπτυξη της περιοχής. Ιδιαίτερη εν προκειμένω σημασία αποδίδεται στην ολοκλήρωση της διαδικασίας έγκρισης του νομοσχεδίου για τους υδρογονάνθρακες (εκκρεμεί στο Ιρακινό Κοινοβούλιο), με το οποίο θα καταμερισθούν τα έσοδα από τα δικαιώματα εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου στις διάφορες περιοχές της χώρας.
VII. Στοιχεία Πρεσβείας
Τελευταία ενημέρωση: 17/5/2010