Αθήνα, 1 Απριλίου 2008

(Ημ/νία δημοσίευσης: 31/3/2008)

«Η άποψη από την Αθήνα»

«Τα μέλη του ΝΑΤΟ πρόκειται να συνέλθουν την Τετάρτη στο Βουκουρέστι για να εξετάσουν τρόπους ενίσχυσης της συμμαχίας, που ενδέχεται να συμπεριλαμβάνουν και πρόσκληση προς τρία βαλκανικά κράτη, την Αλβανία, την Κροατία και την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, να εισέλθουν στη διατλαντική οικογένεια.

Ως το παλαιότερο μέλος τόσο του ΝΑΤΟ όσο και της ΕΕ στην περιοχή, νιώθουμε αυξημένο αίσθημα ευθύνης για τη γειτονιά μας, υποχρέωση να είμαστε εποικοδομητικοί, πραγματιστές και υποστηρικτικοί. Θα στηρίξουμε ένθερμα την εισδοχή της Αλβανίας και της Κροατίας στο ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, δεν θα μπορέσουμε να πράξουμε το ίδιο για την ΠΓΔΜ, όσο οι ηγέτες της αρνούνται την επίλυση του ζητήματος του ονόματός της, κάτι το οποίο έχουν υποσχεθεί στα Ηνωμένα Έθνη εδώ και περισσότερα από 13 χρόνια. Έκτοτε, αρνούνται κάθε συμβιβασμό που έχει προταθεί από διαμεσολαβητές του ΟΗΕ, σε πλήρη αντίθεση με την Ελλάδα, η οποία διέκρινε ελπίδα για λύση σε διάφορες από τις προτάσεις.

Οι ηγέτες αυτής της νεότευκτης χώρας των 2 εκατ. κατοίκων επιμένουν να αποκαλούν την πατρίδα τους «Μακεδονία», μολονότι αυτό είναι ένα όνομα που συνιστά μέρος της ελληνικής ιστορίας και πολιτισμού εδώ και 3.500 χρόνια και αποτελεί το όνομα της μεγαλύτερης βόρειας περιφέρειας της χώρας μας.

Γιατί αυτό το νέο κράτος δεν μπορεί να αυτοαποκαλείται όπως επιθυμεί;

Ας εξηγήσω το ζήτημα, από την ελληνική οπτική γωνία. Όταν ο Στρατάρχης Τίτο της Γιουγκοσλαβίας άλλαξε το όνομα της νοτιότερης περιφέρειας της χώρας του το 1944 από Vardar Banovina σε Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας, το έπραξε προκειμένου να δημιουργήσει αναταραχή στη Βόρεια Ελλάδα με σκοπό να υπαγάγει την περιοχή σε κομμουνιστικό καθεστώς και να επιτύχει διέξοδο προς το Αιγαίο πέλαγος για τη χώρα του.

Η πολιτική αυτή είχε άμεση σχέση με τον ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο που την περίοδο εκείνη στοίχισε περισσότερες από 100.000 ζωές Ελλήνων, επέφερε ανείπωτη καταστροφή στη χώρα μας και καθυστέρησε την ανοικοδόμηση του κράτους μας μετά τον πόλεμο για μια δεκαετία.

Η ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας», συνεπώς, δεν συνιστά ένα φανταστικό φόβο για εμάς τους Έλληνες. Σχετίζεται με το εκούσιο σχέδιο κατάληψης ενός μέρους της ελληνικής εδαφικής επικράτειας που είχε ελληνική ταυτότητα για περισσότερες από τρεις χιλιετίες. Το όνομα αυτό συνδέεται με απέραντο πόνο και οδύνη του ελληνικού λαού.

Οι Έλληνες πίστεψαν πως, όταν η Γιουγκοσλαβία διαλύθηκε και η πΓΔΜ κήρυξε την ανεξαρτησία της το 1991, οι ηγέτες της θα αναγνώριζαν την ευαισθησία μας στο ζήτημα της χρησιμοποίησης ενός ονόματος που η χώρα τους υιοθέτησε κατά την κομμουνιστική περίοδο και θα το άλλαζαν, όπως έκανε και η Σοβιετική Ένωση, προκειμένου να προχωρήσουν σε σαφή ρήξη με το παρελθόν.

Όχι μόνο δεν το έπραξαν, αλλά εδώ και 17 έτη, οι Αρχές της χώρας συνεχίζουν να προσπαθούν να υποσκάψουν την ελληνική εθνική κυριαρχία στην ελληνική Μακεδονία, την οποία αποκαλούν «Μακεδονία του Αιγαίου» και να την παρουσιάζουν ως «κατεχόμενο» έδαφος το οποίο μια μέρα «θα απελευθερωθεί».

Ενώ οι κυβερνητικοί ηγέτες δηλώνουν ότι δεν διατηρούν βλέψεις επί της ελληνικής εδαφικής επικράτειας, αρνούνται να αφαιρέσουν τέτοιους ισχυρισμούς από σχολικά εγχειρίδια, ομιλίες, άρθρα, χάρτες και δημόσια έγγραφα. Στην πραγματικότητα, εμμένοντας στο όνομα που ο Τίτο προσέδωσε στην περιοχή, διαιωνίζουν το σκοπό που εκείνος επεδίωκε.

Το πλέον απογοητευτικό για τους Έλληνες είναι ότι οι ηγέτες της ΠΓΔΜ επιμένουν η χώρα τους να χρησιμοποιεί τον όρο «Μακεδονία» ως ονομασία του κράτους τους, χωρίς κανέναν προσδιορισμό, σε πλήρη αντίθεση προς τη διεθνή πρακτική και την κοινή λογική.

Όταν τμήματα μιας ιστορικής περιοχής ανήκουν σε δύο κράτη, η νεώτερη περιοχή χρησιμοποιεί έναν επιθετικό προσδιορισμό ώστε να διακρίνεται από την παλαιότερη: το Νέο Μεξικό και το Μεξικό αποτελούν ένα τέτοιο παράδειγμα. Όμως, οι ηγέτες των Σκοπίων αρνήθηκαν πάντοτε όλους τους δυνατούς προσδιορισμούς τους οποίους πρότεινε ο νυν μεσολαβητής των ΗΕ, Μάθιου Νίμιτς.

Η Ελλάδα δεν αμφισβητεί ότι ένα τμήμα της ιστορικής Μακεδονίας βρίσκεται εντός της ΠΓΔΜ και είμαστε έτοιμοι να δεχθούμε μια σύνθετη ονομασία. Όμως, η ΠΓΔΜ επιμένει να διεκδικεί αυτή κατ’ αποκλειστικότητα το όνομα μιας ευρύτερης περιοχής, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας βρίσκεται εκτός των δικών της συνόρων.

Η αδιαλλαξία συνεχίζεται παρά τις προσπάθειες της Ελλάδας να διατηρεί καλές σχέσεις με την ΠΓΔΜ και να την ενισχύει οικονομικά. Κατά τα προηγούμενα δώδεκα χρόνια, η Ελλάδα πραγματοποίησε τις μεγαλύτερες επενδύσεις (άνω του 1 δις δολλαρίων) και δημιούργησε τις περισσότερες θέσεις εργασίας (20.000) στην πΓΔΜ από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο.

Η Ελλάδα κατέβαλε, επίσης, εξαιρετική προσπάθεια επιδιώκοντας την επίλυση του ζητήματος του ονόματος στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Έχει συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις από το 1995 και έχει επιδείξει τη βούληση να εξετάσει μια λύση στη βάση των εισηγήσεων του μεσολαβητή των ΗΕ: σύνθετη ονομασία που εμπεριέχει το γεωγραφικό προσδιορισμό της Μακεδονίας, συμπληρώνοντάς τον με έναν επιθετικό προσδιορισμό, ώστε να διακρίνεται από την ελληνική ομώνυμη περιφέρεια. Τούτο είναι λογικό, εύλογο και δίκαιο και για τις δύο πλευρές.

Οι ηγέτες της πΓΔΜ διακηρύσσουν ότι πρόκειται για διμερές ζήτημα με την Ελλάδα και δεν θα πρέπει να επηρεάσει την προοπτική της χώρας τους για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Όμως, συμμαχίες και εταιρικές σχέσεις μεταξύ κρατών είναι δυνατόν να οικοδομηθούν μόνον εφόσον υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη και καλή πρόθεση. Ο καλύτερος τρόπος για να αποδείξει και τα δύο η ΠΓΔΜ είναι να διευθετήσει το ζήτημα του ονόματος τώρα.

Η Ελλάδα έχει μονομερώς διανύσει περισσότερη από τη μισή απόσταση στο θέμα αυτό, κοντά στα δύο τρίτα, θα έλεγα, και ελπίζαμε ότι η ΠΓΔΜ θα είχε αρχίσει να κινείται προς το μέρος μας ως τώρα. Όμως, δεν έχουν μετακινηθεί από τι αρχικές θέσεις τους. Ούτε εκατοστό.

Εμείς δεν μπορούμε να προχωρήσουμε άλλο. Όσο το πρόβλημα υφίσταται δεν μπορούμε και δεν πρόκειται να υποστηρίξουμε την είσοδο της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση. Καμία ελληνική Κυβέρνηση δεν πρόκειται ποτέ να συμφωνήσει σε αυτό. Κανένα ελληνικό Κοινοβούλιο δεν πρόκειται να το δεχθεί ποτέ».