Αθήνα, 17 Μαρτίου 2008

Η Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος Ντόρα Μπακογιάννη παραχώρησε συνέντευξη στην απεσταλμένη της έγκυρης εφημερίδας Süddeutsche Zeitung στην Αθήνα, Christiane Schlötzer.  Η συνέντευξη δημοσιεύεται στο σημερινό φύλλο της εφημερίδας με τον τίτλο «Ένας συμβιβασμός δεν αποτελεί ταπείνωση»  και τον υπότιτλο «Η Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος Μπακογιάννη μιλά για την αντιπαράθεση με τη “Μακεδονία” σχετικά με το όνομα, για το Κυπριακό και την αναγνώριση του Κοσόβου».

S.Z.: Κυρία Μπακογιάννη, η Ελλάδα ασκεί πίεση στη “Μακεδονία”, αλλά η κυβέρνηση των Σκοπίων βρίσκεται σε κρίση. Πώς θα μπορούσε η κυβέρνηση των Σκοπίων να κινηθεί στο συγκεκριμένο ζήτημα;

κα Μπακογιάννη: Η κατάσταση στα Βαλκάνια είναι δύσκολη. Η ιστορία συνεχίζει ακόμα και σήμερα να είναι παρούσα. Για το λόγο αυτό πρέπει να οικοδομήσουμε το μέλλον πάνω σε μία σταθερή βάση. Το μέλλον αυτό μπορεί να είναι μόνο ευρωπαϊκό. Αυτό ισχύει για ολόκληρη την περιοχή.

S.Z.: Η «Μακεδονία» θέλει, όμως, να ενταχθεί στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ και η Ελλάδα απειλεί να αποτρέψει μία τέτοια προοπτική.

κα Μπακογιάννη: Για την Ελλάδα επί 17 ολόκληρα χρόνια ίσχυε ότι στην ονομασία της γειτονικής χώρας δεν επιτρέπεται να εμπεριέχεται ο όρος «Μακεδονία». Αυτό δεν ήταν τυχαίο, υπήρχαν πολλοί λόγοι που το στήριζαν. Αλλά από τότε έχουμε μετακινηθεί από την αρχική μας θέση. Πριν από τρεις μήνες καταστήσαμε σαφές στο Κοινοβούλιο ότι θα αποδεχθούμε μόνο εκείνη την ονομασία, η οποία θα περιλαμβάνει έναν επιθετικό προσδιορισμό, με τον οποίο θα δηλώνεται ότι δεν επιδιώκεται μία Μεγάλη Μακεδονία. Πρέπει να βρούμε μία ονομασία, η οποία να αντιπροσωπεύει τον πολυεθνικό αυτό λαό, αλλά χωρίς να παρέχει τη βάση για προπαγάνδα που να εμπεριέχει αξιώσεις επί της επικράτειας άλλου κράτους. Αυτό είναι σημαντικό για τη σταθερότητα όλης της περιοχής.

S.Z.: Τα Σκόπια τις τελευταίες ημέρες έχουν επιδοθεί σε δημοσίευση καταχωρίσεων στον Τύπο σε παγκόσμιο επίπεδο, οι οποίες περιλαμβάνουν μία φωτογραφία «μακεδονικών» στρατευμάτων στην Καμπούλ. Η κυβέρνηση των Σκοπίων τονίζει ότι η χώρα αξίζει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Τί θα κάνετε, εάν δεν υπάρξει συμβιβασμός;

κα Μπακογιάννη: Σε μία τέτοια περίπτωση θα μπλοκάρουμε την ένταξή τους. Η Ευρώπη έχει οικοδομηθεί επάνω σε συμβιβασμούς. Ένας συμβιβασμός δεν αποτελεί ταπείνωση.

S.Z.: Αυτό ισχύει, όμως, και για την Ελλάδα.

κα Μπακογιάννη: Εμείς έχουμε, ήδη, κάνει αυτόν τον συμβιβασμό. Αυτό δεν ήταν εύκολο ούτε για εμάς, ήταν ένα μεγάλο πολιτικό ρίσκο. Για να επιτευχθεί, ωστόσο, ένας συμβιβασμός χρειάζονται δύο, όπως στο ταγκό. Χρειαζόμαστε και την καλή θέληση των Σκοπίων στο θέμα αυτό. Τα Σκόπια θα κερδίσουν πολλά από μία τέτοια κίνηση: Την ένταξη στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε. Άλλωστε είμαστε γείτονες, τα κράτη δεν επιλέγουν τους γείτονές τους, όπως δεν μπορούμε να επιλέξουμε και την οικογένειά μας. Η Ελλάδα είναι ο μεγαλύτερος επενδυτής στην περιοχή. Έχουμε επενδύσει εκεί πάρα πολλά χρήματα.

S.Z.: Αυτή είναι και η αντίφαση. Η Ελλάδα έχει πολύ καλές οικονομικές σχέσεις με τη «Μακεδονία» και για το λόγο αυτό η αντιπαράθεση λειτουργεί αναχρονιστικά.

κα Μπακογιάννη: Η πολιτική μας είναι στραμμένη προς το μέλλον. Προσπαθήσαμε επί σειρά ετών να στείλουμε θετικά μηνύματα, βλέπουμε τους γείτονές μας ως φίλους, όχι ως εχθρούς.  Πρέπει να συνεργαζόμαστε μεταξύ μας όσο το δυνατόν περισσότερο. Στην περιοχή αυτή δεν μπορεί, ωστόσο, να κρύψει κανείς τα προβλήματα κάτω από το χαλί, γιατί αυτά θα εμφανιστούν εκ νέου. Υπάρχει, εξάλλου, μία φωτογραφία του Πρωθυπουργού Gruevski, η οποία τον δείχνει να εναποθέτει λουλούδια σε ένα μνημείο, που δείχνει μία Μεγάλη Μακεδονία. Η Μακεδονία, ως γεωγραφική περιοχή, ανήκει κατά 50% στην Ελλάδα και κατά 30% στη Βουλγαρία. Αυτά τα στοιχεία δεν ευνοούν μία καλή συνεργασία. Πρέπει να αφήσουμε πίσω μας αυτές τις ιστορίες, που ανήκουν στο παρελθόν.

S.Z.: Μπορεί η ονομασία ενός κράτους να αποτελέσει εμπόδιο σε εθνικιστικές εξάρσεις;

κα Μπακογιάννη: Ένα μεγάλο μέρος αυτής της ρητορικής και των εθνικιστικών αισθημάτων σχετίζεται με το γεγονός ότι οι γείτονές μας θέλουν να δικαιολογήσουν τη συνταγματική τους ονομασία. Εάν συμφωνήσουμε ότι τέτοιοι εθνικισμοί ανήκουν στο παρελθόν, τότε θα έχουμε μία σταθερή βάση.

S.Z.: Η θέση σας, όμως, αυτή σας έχει απομονώσει στην Ευρώπη.

κα Μπακογιάννη: Δεν το βλέπω έτσι. Έχουμε βρει μεγάλη υποστήριξη, αφ’ ότου κατέστη σαφές ότι η Ελλάδα μετακινήθηκε από την αρχική της θέση. Η Ελλάδα είναι για περισσότερα από 50 χρόνια μέλος του ΝΑΤΟ και αναμένουμε κατανόηση από τους συμμάχους και φίλους μας.

S.Z.: Θεωρείτε ότι υπάρχει ακόμη πιθανότητα για συνεννόηση πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ;

κα Μπακογιάννη: Είμαι αισιόδοξη. Εδώ δεν έχουμε, άλλωστε, να κάνουμε με πυρηνικά, αλλά με ένα θέμα πολιτικής βούλησης. Εάν υπάρχει η θέληση, ο χρόνος επαρκεί.

S.Z.: Μία συμφωνία των Η.Ε. του 1995 (Ενδιάμεση Συμφωνία) παρέχει τη δυνατότητα να απευθυνθεί τώρα μία πρόσκληση στα Σκόπια και στη συνέχεια να υπάρξει συνέχιση των διαπραγματεύσεων για δύο ή τρία χρόνια μέχρι την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ. Γιατί δεν το θέλετε αυτό;

κα Μπακογιάννη: Περιμένουμε, ήδη, εδώ και 17 χρόνια. Δεν είναι πια το θέμα να κερδίσουμε χρόνο. Ούτε χρειαζόμαστε μία Επιτροπή Ιστορικών. Δεν θα συμμετάσχουμε σε μία συζήτηση με θέμα το εάν ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν Σλάβος. Ακόμα και οι μαθητές γνωρίζουν ότι αυτά είναι ανοησίες. Εδώ πρόκειται για το μέλλον μίας περιοχής, στην οποία βρισκόμαστε συχνά αντιμέτωποι με παλαιά προβλήματα. Για το λόγο αυτό πρέπει να ξεκαθαρίσουμε την κατάσταση. Υπάρχουν και άλλα προβλήματα στην περιοχή των Βαλκανίων. Είναι σημαντικό να μην εγκαταλείψουμε οικονομικά τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη. Πρέπει, επίσης, να γίνει σαφές στο λαό της Σερβίας ότι θέλουμε η χώρα τους να ανήκει στην Ευρώπη.

S.Z.: Και τί γίνεται με το θέμα του Κοσόβου; Θα το αναγνωρίσει η Ελλάδα;

κα Μπακογιάννη: Όχι τώρα. Πρέπει να δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Για εμάς είναι σημαντικό η κατάσταση να παραμείνει σταθερή, να υπάρχει σεβασμός των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Θα είμαστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί πριν λάβουμε οποιαδήποτε απόφαση.

S.Z.: Την εβδομάδα αυτή ξεκινούν και οι νέες συνομιλίες για το Κυπριακό. Η τουρκική πλευρά είναι υπέρ της επαναφοράς του Σχεδίου Ανάν, το οποίο οι Ελληνοκύπριοι απέρριψαν το 2004 με μεγάλη πλειοψηφία.

κα Μπακογιάννη: Αυτό δεν ισχύει. Ο Πρωθυπουργός Tayyip Erdogan δήλωσε στον Τύπο ότι το Σχέδιο Ανάν δεν υπάρχει πια. Χρειαζόμαστε κάτι νέο, χρειαζόμαστε το Κυπριακό Σχέδιο, το οποίο στο τέλος θα μπορούν να το υπογράψουν και οι δύο πλευρές, επί τη βάσει, βεβαίως, των Αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών και σε συμφωνία με την Ε.Ε.

S.Z.: Αυτό σημαίνει ότι η Κύπρος δεν χρειάζεται πια εγγυήτριες δυνάμεις, την Ελλάδα, την Τουρκία και τη Μεγάλη Βρετανία;

κα Μπακογιάννη: Όχι, η Ευρώπη είναι η μεγάλη εγγυήτρια δύναμη, που αγκαλιάζει όλη την περιοχή. Διότι η Ευρώπη προσφέρει ασφάλεια για τις μειονότητες και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

S.Z.: Υπάρχει η ελπίδα ότι μέχρι το τέλος του έτους μπορεί να υπάρξει μία συμφωνία.

κα Μπακογιάννη: Αυτό ίσως παραείναι φιλόδοξο. Δεν θα έπρεπε να θέτουμε αυστηρά χρονικά περιθώρια, αλλά, από την άλλη πλευρά, αυτό δεν σημαίνει ότι θα συζητούμε επ’ αόριστον. Στην Κύπρο, στην Τουρκία και στην Ελλάδα έχουμε νέες κυβερνήσεις, οι οποίες μπορούν όλες να βοηθήσουν να γκρεμιστεί το τελευταίο τείχος στην Ευρώπη.

S.Z.: Η κυβέρνησή σας διαθέτει ισχνή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Οι ομοσπονδίες των εργαζομένων οργανώνουν απεργίες διαρκείας κατά της σχεδιαζόμενης μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού συστήματος. Πόσο σταθερή είναι η κυβέρνησή σας;

κα Μπακογιάννη: Πολύ σταθερή. Είναι μία κυβέρνηση τετραετίας. Έχουμε εκλεγεί για να εφαρμόσουμε μία πολιτική μεγάλων μεταρρυθμίσεων. Οι κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, που εκκρεμούν, μετακυλίονται επί σειρά ετών. Και άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χρειάστηκε να το περάσουν αυτό το στάδιο.