Αθήνα, 13 Δεκεμβρίου 2006
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Καλή σας μέρα.
Ξεκινάω με τις δραστηριότητες του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ο Δεκέμβριος, όπως γνωρίζετε, είναι ο μήνας στον οποίο συμπληρώνεται και ολοκληρώνεται η διετής συμμετοχή της Ελλάδος, ως μη μονίμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας, στο κεντρικής και μεγάλης πολιτικής σημασίας όργανο αυτό του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών.
Από το πρόγραμμα των δραστηριοτήτων συγκρατώ τη χθεσινή θεματική συζήτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας, που διοργάνωσε η Προεδρία του Κατάρ με θέμα: «Βιώσιμη ειρήνη στη Μέση Ανατολή». Τελικώς έγινε θεματική συζήτηση για τα θέματα της Μέσης Ανατολής και η συζήτηση αυτή έγινε με συμμετοχή κυρίως Μονίμων Αντιπροσώπων και ορισμένες χώρες εκπροσωπήθηκαν με Υφυπουργούς Εξωτερικών.
Σήμερα σε δημόσια συζήτηση το Συμβούλιο Ασφαλείας θα συζητήσει την πρόσφατη έκθεση του Γενικού Γραμματέα για την «UNMIK», δηλαδή την Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στο Κόσοβο. Στην έκθεσή του ο Γενικός Γραμματέας διαπιστώνει πρόοδο στην εφαρμογή των κριτηρίων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη η πρόοδος αυτή να συνεχιστεί, και καταγράφει ότι οι θέσεις των δύο πλευρών στο θέμα του τελικού καθεστώτος παραμένουν διαμετρικά αντίθετες. Τέλος υπογραμμίζεται η διάχυτη ανησυχία στους κόλπους των Κοσοβάρων Αλβανών ότι ενδεχόμενη σημαντική καθυστέρηση στην επίλυση του θέματος μπορεί να έχει υψηλό πολιτικό και οικονομικό κόστος.
Επίσης να αναφέρω ότι την Παρασκευή αναμένεται να γίνει η συζήτηση σε κλειστές διαβουλεύσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό και τις δραστηριότητες της δυνάμεως του ΟΗΕ στο νησί. Αυτά είχα να σας πω όσον αφορά στις δραστηριότητες του Συμβουλίου Ασφαλείας. Για την πληρέστερη ενημέρωσή σας, θα σας μοιραστεί το σχετικό ενημερωτικό σημείωμα.
Να προσθέσω, επίσης, ότι ολοκληρώνεται η θητεία της Δανίας, της Ελλάδας, της Ιαπωνίας, της Τανζανίας και της Αργεντινής, ως μη μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας. Από τον Ιανουάριο και για την επόμενη διετία στο Συμβούλιο Ασφαλείας θα συμμετέχουν, ως μη μόνιμα μέλη, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ινδονησία, ο Παναμάς και η Νότιος Αφρική, ενώ την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον μήνα Ιανουάριο θα ασκήσει η Ρωσία.
------------------------
Όσον αφορά στο πρόγραμμα των δραστηριοτήτων της κας Υπουργού των Εξωτερικών. Σήμερα 13 του μηνός θα παραβρεθεί στο γεύμα που παραθέτει το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο προς τιμήν του διακεκριμένου ομογενούς και μέχρι πρόσφατα Προέδρου του Συμβουλίου Αποδήμου Ελληνικού, κ.Andrew Athens.
Την Πέμπτη και Παρασκευή, 14-15 Δεκεμβρίου, η κα Μπακογιάννη θα συμμετάσχει μαζί με τον κ. Πρωθυπουργό στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες.
Την Δευτέρα 18 του μηνός η κα Υπουργός θα δεχθεί, κατόπιν αιτήματός του, τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης κ. Ihsanoglou, ο οποίος θα βρίσκεται στην Αθήνα. Πρόκειται για εθιμοτυπική επίσκεψη. Αργότερα την ίδια μέρα, όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, η κα Υπουργός θα συναντηθεί με τον Μαυροβούνιο ομόλογό της, κ. Milan Rocen. Υπενθυμίζω ότι μετά τις συνομιλίες θα υπογραφεί το Πρωτόκολλο Σύναψης Διπλωματικών Σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, Ελλάδος-Μαυροβουνίου.
Την Τρίτη, 19 Δεκεμβρίου η κα Μπακογιάννη θα παραβρεθεί στην εκδήλωση που διοργανώνεται στο Υπουργείο Εξωτερικών για τα 25 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας θα συμμετάσχει στο καθιερωμένο κοινοτικό γεύμα που κάθε φορά παραθέτει ο διαπιστευμένος Πρέσβης της χώρας που ασκεί την Προεδρία, δηλαδή στην συγκεκριμένη περίπτωση ο Πρέσβης της Φινλανδίας. Τέλος, να αναφέρω ότι στις 20 Δεκεμβρίου και ώρα 13:30 η Υπουργός Εξωτερικών, κα Μπακογιάννη, θα παραθέσει δεξίωση στους διπλωματικούς συντάκτες και τους ανταποκριτές ξένου τύπου.
------------------------
Όσον αφορά στην ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου, να αναφέρω εν συντομία ότι στη συζήτηση περιλαμβάνονται τα θέματα της Συνταγματικής Συνθήκης, της Διεύρυνσης, όπου αναμένεται να καλωσοριστούν τα νέα μέλη η Βουλγαρία και η Ρουμανία, της Τουρκίας, της Κροατίας και των Δυτικών Βαλκανίων. Επίσης στα θέματα Δικαστικών και Εσωτερικών Υποθέσεων, πρόκειται να συζητηθεί η Κοινή Ευρωπαϊκή Μεταναστευτική Πολιτική. Άλλα θέματα είναι η Καινοτομία, η Ενέργεια και η Κλιματική Αλλαγή. Και τέλος, οι Εξωτερικές Σχέσεις, με ειδικότερα θέματα τη Στρατηγική συνεργασία με την Αφρική, το Κόσοβο, η Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας, η Μέση Ανατολή και ενδεχομένως το Αφγανιστάν.
Στις εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα συμμετάσχει και ο Υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Γιάννης Βαληνάκης.
------------------------
Όσον αφορά στο πρόγραμμα του Υφυπουργού Εξωτερικών κ. Στυλιανίδη. Την Παρασκευή 15 του μηνός και ώρα 12:00, ο κ. Στυλιανίδης θα είναι ο κεντρικός ομιλητής στην παρουσίαση του βιβλίου «ΘΡΑΚΗ – Ιστορική και Λαογραφική Προσέγγιση του λαϊκού πολιτισμού της», που θα πραγματοποιηθεί στο Αμφιθέατρο Γιάννος Κρανιδιώτης στο Υπουργείο Εξωτερικών.
Στη διάθεσή σας για τυχόν ερωτήσεις.
------------------------
κ. GILSON: Πριν από μία εβδομάδα κ. Εκπρόσωπε, μας είχατε αναφέρει ότι η ελληνική διπλωματία επεδίωκε το πάγωμα περισσοτέρων των 8 κεφαλαίων στις διαπραγματεύσεις της Τουρκίας, μία ρήτρα επανεξέτασης μετά από 18 μήνες. Πώς, λοιπόν, μπορεί να θεωρηθεί ότι επετεύχθησαν οι στόχοι της ελληνικής διπλωματίας με την απόφαση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων την Δευτέρα; Και πως σχολιάζετε το γεγονός ότι η Τουρκία δεν αντιμετωπίζει ουδεμία ποινική ρήτρα, ακόμα και αν το 2009 δεν έχει εκπληρώσει την υποχρέωσή της να εφαρμόσει το Πρωτόκολλο της Άγκυρας;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όσον αφορά στις διαπραγματευτικές θέσεις που παρουσίασε η χώρα. Από τη στιγμή που υπήρχε η δημόσια και κατηγορηματική έκφραση μιας πλειοψηφικής και συμπαγούς ομάδας κρατών-μελών, που εκινείτο στην κατεύθυνση της δραματικής μείωσης των προτεινομένων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κεφαλαίων - δηλαδή στην πρόταση να είναι ένα ή δύο ή τρία τα κεφάλαια που θα παγώσουν - έπρεπε οπωσδήποτε να διατυπωθούν θέσεις οι οποίες θα δημιουργούσαν μια αντίρροπη δύναμη. Και αυτό ήταν απαραίτητο προκειμένου να μην υποστούν και τα 8 κεφάλαια που είχε προτείνει η Επιτροπή δραματική μείωση. Έπρεπε να διασφαλιστεί τουλάχιστον αυτός ο στόχος και ο οποίος δεν ήταν καθόλου βέβαιον ότι θα μπορούσε να διασφαλιστεί.
Γνωρίζαμε πολύ καλά ότι είχαμε μπροστά μας, όπως επιβεβαιώθηκε άλλωστε από τα πράγματα, μια εξαιρετικά δύσκολη συζήτηση, μια δύσκολη διαπραγμάτευση.
Η Ελλάδα στις τοποθετήσεις της έπρεπε να λάβει ακριβώς υπόψη της τη δυναμική της συζήτησης, ώστε να διασφαλίσει βασικά στοιχεία της πολιτικής κυρώσεων της Ένωσης που δεχόντουσαν ισχυρές πιέσεις για μείωση. Αυτά όσον αφορά στον αριθμό των κεφαλαίων.
Όσον αφορά στο θέμα του μηχανισμού αξιολόγησης, θεωρούμε ότι ο βασικός στόχος και η βασική επιδίωξή μας έχει επιτευχθεί. Υπάρχει μηχανισμός αξιολόγησης, ο οποίος μάλιστα θα έλεγα ότι δεν αφήνει περιθώρια ετών χωρίς καθόλου η Ένωση να παρατηρεί, να εξετάζει και να αξιολογεί τη στάση της Τουρκίας απέναντι στις ανειλημμένες υποχρεώσεις της. Είναι ένας μηχανισμός αξιολόγησης που αρχίζει αμέσως, από το 2007, ο οποίος όμως αναγνωρίζοντας ορισμένες πολιτικές πραγματικότητες για το 2007, δίνει το βάρος στο χρόνο 2008 και στη συνέχεια στο 2009 αν αυτό απαιτηθεί. Επομένως μηχανισμός αξιολόγησης υπάρχει.
Προβλέπει ειδική αναφορά στις Εκθέσεις της Επιτροπής για τα θέματα του Πρωτοκόλλου. Είναι επισημάνσεις της Επιτροπής προς το Συμβούλιο. Δηλαδή, οι παρατηρήσεις, οι σημειώσεις και οι αξιολογήσεις της Επιτροπής στις Εκθέσεις της, θα επέχουν θέση εισηγήσεως στο Συμβούλιο, το οποίο έχει τη δυνατότητα ανάλογα με τις διαπιστώσεις που θα κάνει η Επιτροπή, όσον αφορά την συνεχιζόμενη ή μη εκπλήρωση των υποχρεώσεων της Τουρκίας, να πάρει νεώτερες, αν χρειαστεί, αποφάσεις.
Επομένως αυτός είναι ένας μηχανισμός ο οποίος θεωρήθηκε από πλευράς μας επαρκής, λαμβανομένου μάλιστα υπόψη και του ιδιαίτερα δύσκολου κλίματος που χαρακτήρισε τις 12ωρες σχεδόν συζητήσεις και διαπραγματεύσεις στο πρόσφατο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων.
κ. GILSON: Μπορείτε να μας μεταφέρετε το πνεύμα της συζήτησης σχετικά με την ενεργοποίηση του Κανονισμού απευθείας εμπορίου με τα κατεχόμενα της Κύπρου, και αν υπήρξε κάποια συμφωνία να ξανά συζητηθεί αυτό τον Ιανουάριο ή στο εγγύς μέλλον, επί Γερμανικής Προεδρίας;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Είναι βέβαιον ότι ο Κανονισμός είναι μία υπαρκτή εκκρεμότητα. Ο Κανονισμός αυτός έχει συζητηθεί πολλές φορές και δεν έχει υπάρξει επ’ αυτού συγκεκριμένη εξέλιξη. Θεωρώ ότι οι υπόλοιπες ημέρες του μηνός Δεκεμβρίου δεν επιτρέπουν να περιμένουμε ότι αυτή η πολυετής εκκρεμότητα μπορεί να κλείσει.
Από τον Ιανουάριο είναι λογικό ότι θα ξεκινήσουν και πάλι οι προσπάθειες. Δεν μπορώ να προδικάσω το αποτέλεσμά τους.
κ. ΜΙΧΑΗΛ: Η απόφαση των «25» είναι απόφαση των 25 Υπουργών Εξωτερικών. Αυτή, βάσει των κανονισμών και των διατάξεων και των συνθηκών της Ένωσης, θα πρέπει να επικυρωθεί και από τους Αρχηγούς; Και σας ρωτώ διότι μας είπατε ότι μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν στη Σύνοδο Κορυφής, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, είναι και το θέμα της Διεύρυνσης, Κροατία κτλ., συν Τουρκία. Ρωτώ λοιπόν: Οι Αρχηγοί θα ξανασυζητήσουν, θα επικυρώσουν, θα ξαναδούν μπροστά τους την απόφαση των «25» ή θεωρείται δεδομένη αυτή, έκλεισε, άρα θα συζητήσουμε πια γενικώς «περί ανέμων και υδάτων»; Αυτό είναι μια λεπτή απόχρωση…
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μπορεί να συζητά όποια θέματα επιθυμεί. Ταυτόχρονα όμως δεν τίθεται θέμα επικυρώσεως των αποφάσεών του Συμβουλίου των Υπουργών Εξωτερικών. Οι αποφάσεις θεσμικά ισχύουν. Το Συμβούλιο Υπουργών είναι αποφασιστικό όργανο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μπορεί να συζητήσει ό,τι επιθυμεί, με δεδομένο ότι στην πτυχή αυτή του θέματος των Ευρωτουρκικών σχέσεων, υπάρχει ειλημμένη απόφαση του ΣΓΥΕΣ.
κ. ΤΣΑΦΟΣ: Για το Μαυροβούνιο κάτι ήθελα να ρωτήσω. Υπάρχει πρόβλεψη το Προξενείο το ελληνικό το οποίο υπάρχει εκεί…
ωτβοωτουρκικ α λ εσης…
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Είναι λογικό ότι θα γίνει Πρεσβεία της Ελλάδος στο Μαυροβούνιο.
κ. ΤΣΑΦΟΣ: Δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν γνωρίζω το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αυτή τη στιγμή. Πάντως σύντομα.
κ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Ήθελα να ρωτήσω για το μηχανισμό αξιολόγησης, ίσως δεν καταλαβαίνω κάτι. Είπατε ότι δεν αφήνει περιθώρια ορισμένων ετών, είναι ένας μηχανισμός αξιολόγησης που αρχίζει αμέσως το 2007. Απ’ ό,τι καταλαβαίνω, αυτός ο μηχανισμός αξιολόγησης έχει να κάνει με τις εισηγήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όπως αυτή της 8ης Νοεμβρίου, η οποία εισήγηση της 8ης Νοεμβρίου μνημονεύεται στο κείμενο των συμπερασμάτων που υιοθέτησαν οι 25 Υπουργοί Εξωτερικών. Η επιτυχία και η αλλαγή πού έγκειται; Υπήρξε κάποια σκέψη, κάποια πρόταση από κάποια Ευρωπαϊκή χώρα να αλλάξει αυτό; Να σταματήσει να υποβάλλει εισηγήσεις η Commission για τη Τουρκία και τις υπόλοιπες υποψήφιες χώρες; Διότι δεν το αντιλαμβάνομαι αυτό.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Η παράγραφος των συμπερασμάτων του Συμβουλίου αναφέρεται συγκεκριμένα όχι μόνο σε παρακολούθηση με την έννοια του “follow up”, αλλά μιλάει και για “review” που είναι η επανεξέταση.
Επομένως, η επανεξέταση θα γίνεται μέσω των reports της Επιτροπής προς το Συμβούλιο. Αναφέρεται συγκεκριμένα η λέξη «επανεξέταση». Δηλαδή οι ειδικές αναφορές που θα έχουν πλέον οι Εκθέσεις προόδου της Επιτροπής όσον αφορά στο συγκεκριμένο θέμα θα έχουν θέση επαναξιολόγησης.
Αυτή είναι η διαφορά. Όταν σας είπα ότι «δεν υπάρχουν κάποια χρόνια που απλώς θα συνεχίζεται η διαδικασία», εννοώ ότι δεν θα γίνει επανεξέταση μετά από ένα χρόνο, 18 μήνες, 24 μήνες. Θα γίνει και το 2007 και το 2008 και αν χρειαστεί και το 2009.
Αντιλαμβάνεστε λοιπόν ότι αυτό συνιστά χρονοδιάγραμμα και μάλιστα με ενδιάμεσους σταθμούς. Θα γίνεται συζήτηση στο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών. Θεωρούμε και, όπως σας είπα, με δεδομένη την ένταση και τη δυσκολία της διαπραγματευτικής διελκυστίνδας 10 ωρών, ότι επετεύχθη ο στόχος μας.
κ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Υπήρχε κάποια υποχρέωση να πάμε οπωσδήποτε σε συμφωνία σ’ αυτό; Και ένα δεύτερο σκέλος: Φέρνει σήμερα η φιλανδική Προεδρία και ο κ. Ρεν κάποια νέα κεφάλαια να ανοίξουν; Και εκεί ποια θα είναι η θέση μας;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Θα επαναλάβω ότι για την Ελλάδα το μήνυμα των αποφάσεων του Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων ήταν καθαρό και σαφές. Το έχει πει με κρυστάλλινο τρόπο η Υπουργός των Εξωτερικών στη δήλωσή της αμέσως μετά το Συμβούλιο. Είναι ένα μήνυμα το οποίο λέει ότι δεν κλείνει η Ευρωπαϊκή Ένωση την πόρτα στην Τουρκία, και ταυτόχρονα είναι ένα μήνυμα ότι η συνέχιση και η πρόοδος της ενταξιακής της πορείας επηρεάζεται - δε θα είναι ομαλή - εάν δεν εκπληρώνει ανειλημμένες υποχρεώσεις και δεσμεύσεις της.
Για μας αυτό είναι ένα καθαρό μήνυμα. Ένα μήνυμα που είναι σύμφωνο με τις επιδιώξεις και τις στρατηγικές επιλογές που έχει κάνει η Ελλάδα στο θέμα της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας. Αυτό το καθαρό μήνυμα δεν εξασθενεί, ούτε αλλοιώνεται, αν ακολουθούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες. Και εδώ απαντώ στο δεύτερό σας ερώτημα. Το γεγονός ότι κάποια στιγμή στην αρμόδια ομάδα εργασίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα ξεκινήσει η συζήτηση - και ξεκινά η συζήτηση - για τα υπόλοιπα κεφάλαια, είναι μια προβλεπόμενη διαδικασία. Αυτή η διαδικασία δεν αλλοιώνει το μήνυμα που έστειλαν οι 25 Υπουργοί Εξωτερικών.
Από κει και πέρα, πρέπει να σας πω ότι πράγματι θα υπάρξει μια συζήτηση, ενδεχομένως τις επόμενες ημέρες, σε επίπεδο ομάδας εργασίας, δηλαδή εμπειρογνωμόνων, για ορισμένο αριθμό κεφαλαίων. Από αυτά τα κεφάλαια, υπάρχουν ήδη ορισμένα για τα οποία έχουν τεθεί όροι – δείκτες, τα λεγόμενα benchmarks, όσον αφορά το άνοιγμά τους. Να προσθέσω ότι βεβαίως η διαδικασία θα συνεχιστεί κανονικά στο πλαίσιο της Διακυβερνητικής.
Για μας η πολιτική - για να το ξεκαθαρίσουμε - είναι σαφής. Έχουμε χρησιμοποιήσει έναν πολύ απλό τρόπο για την περιγραφή της: «πλήρης συμμόρφωση-πλήρης ένταξη». Και επειδή έχουμε εδώ και ξένους ανταποκριτές, «full compliance- full membership». Αυτή είναι η πολιτική μας και αυτή θα ακολουθήσουμε μέχρι τέλους.
κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ: Κύριε Εκπρόσωπε, να ενθυμίστε ότι και το 2005 στις Βρυξέλες στη Σύνοδο Κορυφής η Τουρκία είχε υπογράψει μάλιστα και το περίφημο άρθρο 9 των συμπερασμάτων, ότι μέσα στο 2006 θα αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία δια της τελωνειακής ενώσεως. Δεν τίμησε την υπογραφή της. Γιατί πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι αυτά τα τρία χρόνια που θα επανεξετάζεται, γιατί και τότε και το 2006 επανεξεταζόταν, ότι θα τιμήσει την υπογραφή της και να είμαστε αισιόδοξοι ότι θα αναγνωριστεί η Κυπριακή Δημοκρατία;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Εδώ δεν τίθεται θέμα του να είναι κανείς αισιόδοξος ή απαισιόδοξος. Εδώ πρέπει να υπάρχει πολιτικός ρεαλισμός βασισμένος στον σεβασμό των συμφωνημένων ευρωπαϊκών κειμένων. Τα ευρωπαϊκά κείμενα που έχουν συμφωνήσει οι «25» είναι ξεκάθαρα. Εμείς θα απαιτούμε και όλα τα κράτη-μέλη - και η απόφασή τους η προχθεσινή αυτό έδειξε- απαιτούν την εφαρμογή τους.
κα ΚΑΡΑΒΙΤΗ: Εγώ έχω δύο ερωτήσεις. Η πρώτη αφορά τον Κανονισμό του εμπορίου. Θα ήθελα να μας πείτε σε ποιο σημείο βρίσκεται τώρα η συζήτηση γι’ αυτό. Και το δεύτερο, θέλω να μου πείτε πόση σημασία αποδίδετε στην Προεδρική Δήλωση για το Κυπριακό και τις προσπάθειες επίλυσης που πρέπει να καταβληθούν από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Ως προς το πρώτο. Το τελευταίο στάδιο της συζήτησης ήταν η προσπάθεια που έγινε από τη φιλανδική Προεδρία. Η προσπάθεια αυτή δεν ευοδώθηκε. Δεν έχουμε κάτι νεώτερο από αυτό.
Αυτό βεβαίως δεν αποκλείει ότι θα συνεχιστεί η συζήτηση στο αμέσως προσεχές μέλλον. Δεν βλέπω ότι η συζήτηση για τον Κανονισμό - διακινδυνεύω μία εκτίμηση - μπορεί να γίνει μέσα στον Δεκέμβριο. Νομίζω λογικά ότι οι συζητήσεις για τον Κανονισμό εμπορίου θα ξεκινήσουν από την καινούρια χρονιά, δηλαδή υπό τη Γερμανική Προεδρία.
Όσον αφορά στο δεύτερο, η Δήλωση της Προεδρίας είναι μια δήλωση η οποία λέει τα αυτονόητα. Είναι σύμφωνη και με την επιθυμία και της Ελλάδος ότι πρέπει να προχωρήσει η διαδικασία για την επίλυση του Κυπριακού, προκειμένου να επιτευχθεί μια λύση δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική. Και θεωρούμε δεδομένο ότι για να έχει ελπίδες επιτυχίας πρέπει να είναι μια διαδικασία πολύ καλά προετοιμασμένη.
Κατά τα λοιπά, γνωρίζετε ότι οι δύο κοινότητες με πρώτη την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, έχουν αποδεχθεί το σύνολο των πρόσφατων προτάσεων του κυρίου Gambari, ενώ από πλευράς Τουρκοκυπρίων, ναι μεν έγινε δεκτή, αλλά με επιφυλάξεις. Ανεπιφύλακτη ήταν μόνον η υποδοχή από πλευράς Κυπριακής Δημοκρατίας.
κα ΚΑΡΑΒΙΤΗ: Δεν διακρίνετε δηλαδή κάποια πρόθεση από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διασύνδεση του Κυπριακού με την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Και δεν το διακρίνω και δεν υπάρχει.
κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ: Μα αυτή θεωρείται η επιτυχία της Κυπριακής Δημοκρατίας, αν μου επιτρέπετε.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Εγώ δεν μπήκα σε αξιολόγηση. Ρωτήθηκα εάν υπάρχει. Και είπα ότι ούτε το διακρίνω ούτε και υπάρχει. Θεωρώ και εγώ ότι είναι επιτυχία. Αλλά δεν ρωτήθηκα γι’ αυτό. Δεν με ρωτήσατε να σας πω ποιες είναι οι επιτυχίες. Με ρωτήσατε εάν βλέπω διασύνδεση και απάντησα αρνητικά.
κ. ΓΚΟΓΚΑΣ: Είπατε πριν ότι το 2007 υπάρχουν ειδικές πολιτικές συνθήκες ας πούμε που επηρεάζουν την ευρωτουρκική διαπραγμάτευση. Ουσιαστικά ξέρουμε όλοι ότι η ουσιαστική επαναξιολόγηση θα γίνει το 2008 και το 2009, όσον αφορά τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της Τουρκίας. Ήθελα να ρωτήσω, αν σας απασχολεί το ενδεχόμενο σε αυτό το διάστημα των δύο ετών μέχρι το 2008, αν η συζήτηση ξεφύγει από τις «κυπρογενείς» υποχρεώσεις της Τουρκίας. Δηλαδή είναι ένα ικανό χρονικό διάστημα ώστε να το εκμεταλλευτεί αυτό η τουρκική πλευρά για να μετατοπίσει τις συζητήσεις από τις «κυπρογενείς» υποχρεώσεις της. Υπάρχει και μία κριτική που γίνεται στις αποφάσεις που ελήφθησαν, κυρίως από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά εγώ θέλω να μάθω αν σας απασχολεί αυτό το ενδεχόμενο.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Ο τρόπος που θα πολιτευθεί και θα αντιμετωπίσει τις υποχρεώσεις της για την ευρωπαϊκή της πορεία η Τουρκία είναι ευθύνη της Τουρκίας. Εκείνη έχει την ευθύνη και εκείνη θα εφαρμόσει όποια πολιτική νομίζει ότι εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντα και τις προτεραιότητές της.
Από κει και πέρα η Ευρωπαϊκή Ένωση αντίστοιχα θα έχει και θα εφαρμόσει μια πολιτική, η οποία θα είναι σύμφωνη με τις επιδιώξεις και τα συμφέροντά της.
Παρενθετικά να πω εδώ ότι το πρώτο συμφέρον της Ένωσης, όσον αφορά στην πολιτική των διευρύνσεων, είναι να διαφυλάξει την αξιοπιστία της και την αποτελεσματικότητά της.
Και μάλιστα πρέπει να είναι στρατηγικής σημασίας επιδίωξη για την Ευρωπαϊκή Ένωση να διαφυλάττει την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητά της. Το τονίζω επειδή έχω ακούσει ότι η ΕΕ πρέπει να έχει και άλλες στρατηγικές προτεραιότητες. Στρατηγική προτεραιότητα είναι αυτή. Μία Ευρωπαϊκή Ένωση που λειτουργεί ομαλά, αποτελεσματικά, με αξιοπιστία και κύρος. Όλα τα άλλα έρχονται μετά.
κ. ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗΣ: Το ερώτημα είναι αν η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία κατέληξε σε μία ελάχιστη κοινή κοινοτική πολιτική απέναντι στην Τουρκία, είναι μία επιλογή η οποία ενισχύει τους υποστηρικτές της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή εκείνους οι οποίοι υποστηρίζουν την ειδική σχέση. Ένα δεύτερο ερώτημα είναι αν θα αρχίσει αμέσως ή σύντομα διάλογος για το κατά πόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να απορροφήσει την Τουρκία. Αυτή είναι η μία ερώτηση. Η δεύτερη ερώτηση είναι τώρα που έχουμε την απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών κι έγινε και η συζήτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας για τη Μέση Ανατολή, αν υπάρχει κάτι νεώτερο για την επίσκεψη Γκιουλ στην Αθήνα. Και η τρίτη ερώτηση είναι εάν υπάρχει κάτι ανακοινώσιμο από τη συνάντηση της Υπουργού κατόπιν αιτήματος του Αμερικανού διπλωμάτη αρμοδίου για θέματα τρομοκρατίας. Ευχαριστώ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Λοιπόν όσον αφορά στα της ειδικής σχέσης και της «ικανότητας απορρόφησης», ή όπως είναι πλέον ο όρος την «ικανότητα ενσωμάτωσης». Υπάρχουν κράτη-μέλη και κυβερνήσεις που έχουν εκφράσει την άποψη περί ειδικής σχέσης. Δεν είναι θέση της Ελλάδας. Σας ανέφερα τη θέση της Ελλάδας: «πλήρης συμμόρφωση – πλήρης ένταξη». Πιστεύουμε ότι δεν πρέπει να στερήσει κανείς το κίνητρο και το όραμα από μία χώρα να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση τελικά, όταν στο τέλος του δρόμου έχει εκπληρώσει πλήρως τις δεσμεύσεις και τις υποχρεώσεις έναντι της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Αυτό μπορώ να πω αυτή τη στιγμή. Εξάλλου θεσμική συζήτηση περί ειδικής σχέσεως δεν έχει ξεκινήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και αν θέλετε, δεν προβλέπω να ξεκινάει στο προβλεπτό μέλλον.
Όσον αφορά στην «ικανότητα ενσωμάτωσης». Η συζήτηση που έχει ξεκινήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την ικανότητα ενσωμάτωσης, δεν είναι ειδικά εστιασμένη στην Τουρκία, αλλά γενικά στις διευρύνσεις. Πάντως έχει ξεκινήσει και είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση.
Όσον αφορά στο θέμα της επίσκεψης του κυρίου Γκιουλ, δεν έχω κάτι νεώτερο να σας πω. Πρόθεση της Ελλάδος είναι η επίσκεψη αυτή να πραγματοποιηθεί σε εύλογο χρόνο, σε σύντομο χρόνο. Έτσι κι αλλιώς η καινούρια χρονιά ξεκινάει σε λίγες μέρες και μέσα στην καινούρια χρονιά θα αντιμετωπίσουμε αυτό το ενδεχόμενο.
Η απάντηση στο τελευταίο σας ερώτημα είναι όχι. Δεν υπάρχουν νεότερα από τη συνάντηση.
κ. ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗΣ: Μια διευκρίνιση. Το πρώτο ερώτημα είχε να κάνει με το εάν η απόφαση που ελήφθη εκτιμάτε ως Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ότι ενισχύει εκείνους που υποστηρίζουν την πλήρη ένταξη της Τουρκίας, ή εκείνους στην Ευρώπη που υποστηρίζουν την ειδική σχέση. Αυτό ήταν το ερώτημα.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Νομίζω ότι η απάντηση που σας έδωσα καλύπτει και αυτή την απόχρωση του ερωτήματός σας. Σε κάθε περίπτωση εμείς θεωρούμε ότι από την απόφαση αυτή υπήρξε ένα καθαρό μήνυμα και περιγράψαμε πως εμείς το ερμηνεύσαμε. Δεν κλείνουμε την πόρτα στην Τουρκία. Ταυτόχρονα είναι κατανοητό πλέον ελπίζουμε από τα υποψήφια κράτη, στη συγκεκριμένη περίπτωση από την Τουρκία, ότι πρέπει να εκπληρώνουν προϋποθέσεις. Αυτή είναι η μόνη ασφαλής οδός για να συνεχίσει η πορεία τους προς την Ένωση.
κ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Ήθελα να ρωτήσω εάν συμφωνείτε με την εκτίμηση του κυρίου Ερντογάν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αδίκησε την Τουρκία. Και ένα δεύτερο σκέλος, εάν στο προηγούμενο που λέμε για τα κεφάλαια τα οποία έρχονται στις ομάδες εργασίας και μέσω της διακυβερνητικής και τα λοιπά, εάν ο πολιτικός χρόνος που φέρνει προς συζήτηση τα κεφάλαια αυτά η Φιλανδική Προεδρία και εισηγείται και ο κύριος Ρεν, σας λέει κάτι; Διότι υποθέτω, ότι σε πολιτικό επίπεδο, μία ημέρα μετά την ομόφωνη κοινή απόφαση των «25» δύσκολα θα μπορέσει μία χώρα να βάλει benchmark ή να σταματήσει τη συζήτηση. Κι αν είναι διαφορετικά, παρακαλώ διορθώστε με.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όσον αφορά στη δήλωση του κυρίου Ερντογάν, αντιλαμβάνεστε ότι δεν έχω σχόλιο επ΄ αυτού.
Γνώμονας των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν να μην αδικήσει τον εαυτό της. Να μην είναι τελικώς αδικημένη η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όσον αφορά στο δεύτερο που ρωτάτε. Θεσμικά η Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει αυτό το δικαίωμα. Ένα δικαίωμα το οποίο ασκεί. Από κει και πέρα για τον πολιτικό χρόνο της κίνησης της Προεδρίας, έχετε τη δυνατότητα και κάθε δικαίωμα εσείς οι δημοσιογράφοι να εκτιμήσετε και να κρίνετε. Εγώ θα μείνω στο ότι θεσμικά υπάρχει η δυνατότητα αυτή της Προεδρίας.
Να προσθέσω πάντως ότι η συνέχιση προβλεπόμενων διαδικασιών δεν επηρεάζει, ούτε εξασθενεί την απόφαση που πήρε προχθές το Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών.
κ. GILSON: Ο εκπρόσωπος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης σχολιάζοντας τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων είπε ότι τα συμπεράσματα αυτά δεν καθιστούν απολύτως σαφές σε ποιο θεσμικό όργανο θα ανοίγονται τα 26 υπόλοιπα κεφάλαια τα οποία θα συνεχίσει να διαπραγματεύεται η Τουρκία. Εσείς μπορείτε να μας πείτε ότι είναι απολύτως σαφές ότι αυτό θα γίνει στη Διακυβερνητική Διάσκεψη όπου απαιτείται ομοφωνία; Και που αλλού θα μπορούσε, σε ποιο άλλο όργανο θα μπορούσε να ανοίγονται τα κεφάλαια αυτόματα ας πούμε;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Εάν πράγματι αυτή ήταν η δήλωση και η κριτική, οφείλω να πω ότι δεν ανταποκρίνεται στη θεσμική πραγματικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συζήτηση συνεχίζεται στο πλαίσιο της Διακυβερνητικής.
κ. GILSON: Που αλλού θα μπορούσε να ανοίγουν κεφάλαια αυτόματα;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Μα δεν τίθεται θέμα να συζητήσουμε άλλο ενδεχόμενο. Είναι μόνο στη Διακυβερνητική.
κα ΚΟΥΡΜΠΕΛΑ: Από τη ρύθμιση που αποφασίστηκε ενισχύεται ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη διαδικασία των προενταξιακών διαπραγματεύσεων; Δηλαδή η Επιτροπή θα εισηγείται, το πότε πλέον είναι ώριμη η Τουρκία σχετικά με την προσαρμογή της προς το κοινοτικό κεκτημένο σε κάθε κεφάλαιο;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όχι, δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Η Επιτροπή στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της εκλήθη από το Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών να συμπεριλάβει και να δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στο θέμα της εφαρμογής από πλευράς της Τουρκίας του Πρωτοκόλλου.
Ευχαριστώ πολύ.