Αθήνα, 1 Δεκεμβρίου 2007

- Η ενταξιακή πορεία της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας προς το ΝΑΤΟ περνάει μέσα από τη συμφωνία με την Ελλάδα για το όνομα. Δεν πιστεύετε ότι δηλώσεις σαν κι αυτήν περιέχουν ένα στοιχείο εκβιασμού, ότι η Ελλάδα εμποδίζει την ενσωμάτωση της περιοχής στην οποία η χώρα μου ανήκει;

Πρώτα απ’ όλα χαίρομαι που μου δίνεται η ευκαιρία να μιλήσω μέσω της εφημερίδας σας με τους πολίτες της χώρας σας. Η Ελλάδα ακολουθεί με συνέπεια πολιτική στήριξης της Ευρωπαϊκής προοπτικής όλων των γειτονικών της χωρών. Χωρίς εξαιρέσεις. Αυτή είναι η στρατηγική μας επιλογή για τη περιοχή. Οι φίλοι φαίνονται από τα έργα και όχι από τα λόγια. Και η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι είναι μια πραγματική σας φίλη. Σέβεται την ανεξαρτησία και την κυριαρχία σας. Δεν επιθυμεί ούτε κατ’ ελάχιστον να αναμειχθεί στα εσωτερικά σας. Οι Έλληνες επιχειρηματίες ήρθαν εδώ πρώτοι και έδειξαν εμπιστοσύνη στον τόπο και το λαό της γειτονικής μας χώρας, όταν άλλοι έκαναν απλώς διαλέξεις για την ανάγκη της ανάπτυξης της χώρας σας. Είμαστε ευτυχείς που οι επιχειρηματίες μας έχουν επενδύσει πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ και που χιλιάδες συμπολίτες σας βρήκαν μια θέση εργασίας χάρη σε αυτές τις επενδύσεις. Είμαστε εξίσου ευτυχείς που η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει έργα υποδομής σε αυτόν τον γειτονικό τόπο, με τον οποίο ο λαός μας θέλει όχι απλώς καλές αλλά άριστες σχέσεις. Ακόμα και προνομιακές. Υπάρχει μόνο μια διαφορά και αυτή είναι η διαφορά ως προς το όνομα. Ζούμε σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή. Έχουμε έναν κοινό στόχο: να ζήσουμε όλοι μαζί σε ένα Ευρωπαϊκό σπίτι ως καλοί γείτονες αφήνοντας τις διαφορές του χθες πίσω μας. Στο πλαίσιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών οι δύο μας χώρες έχουν αναλάβει από κοινού μια υποχρέωση – έχουμε αποδεχθεί να συμφωνήσουμε σε κοινά αποδεκτή λύση για το όνομα. Η Μακεδονία είναι μια μεγάλη γεωγραφικά περιοχή που τμήματα της ανήκουν σε τέσσερεις χώρες. Στην Ελλάδα ζούνε δυόμιση εκατομμύρια Έλληνες Μακεδόνες. Ο Πρωθυπουργός μας είναι ένας από αυτούς. Πρέπει να γίνει διακριτό πιο τμήμα ανήκει σε κάθε χώρα και κατανοητό ότι κανείς δεν διεκδικεί το όλον της Μακεδονίας. Μια χώρα που ανέλαβε την υποχρέωση να βρει κοινά αποδεκτή ονομασία οφείλει να τιμήσει την υπογραφή της. Η Ελλάδα το πράττει. Εν ολίγοις δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση περί κανενός εκβιασμού. Πρόκειται για την τήρηση των υποχρεώσεων που έχουμε αναλάβει από κοινού για να βρούμε μια κοινή λύση σε ένα κοινό μας πρόβλημα. Όταν αυτό το πρόβλημα φύγει από τη μέση, νομίζω και οι δύο λαοί θα εκπλαγούν από το πόσα έχει να κερδίσει ο ένας από τον άλλο.

- Ωστόσο, εάν η Ελλάδα εμποδίσει την προσχώρηση της χώρας μου στη Συμμαχία, και αργότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δημιουργείται ένα κενό που θα μπορούσε να προκαλέσει μακροχρόνια περιφερειακή κρίση. Θέλει η Ελλάδα αστάθεια στα Βαλκάνια;

Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η συναινετική επίλυση  προβλημάτων μπορεί να είναι αιτία κρίσεων. Η συμμετοχή στην ίδια αμυντική οικογένεια, το ΝΑΤΟ, όπως και η συμμετοχή στην ευρωπαϊκή οικογένεια, προϋποθέτουν σχέσεις καλής γειτονίας, σεβασμό του ενός για τον άλλο, επίλυση των προβλημάτων που μπορεί να δηλητηριάζουν αυτές τις σχέσεις. Αλλιώς, αν βάλουμε τα προβλήματα κάτω από το χαλί, ούτε στη βελτίωση των σχέσεων των δύο χωρών μας θα συμβάλουμε αλλά ούτε και στην επιτυχία των σκοπών του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Αυτό το απλό γεγονός και τίποτα άλλο υπογραμμίζει η Ελλάδα. Η Ευρωπαϊκή προοπτική και η Νατοϊκή προοπτική επιτυγχάνεται με την εκπλήρωση μιας σειράς κριτηρίων. Το κριτήριο της καλής γειτονίας, όπως και τα άλλα κριτήρια λ.χ. η εμπέδωση της δημοκρατίας ή ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για ένταξη στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, δεν ισχύουν άλλωστε ειδικά για την χώρα σας αλλά για όλες τις υποψήφιες-χώρες. Ενδιαφερόμαστε για τη σταθερότητα στα Βαλκάνια, αλλά αυτή προϋποθέτει την ειλικρινή βούληση για επίλυση των εκκρεμοτήτων του χθες. Με αυτό το πνεύμα η Ελλάδα μάλιστα πήρε την πρωτοβουλία στο περασμένο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες να δώσει νέα πνοή ώστε να επιταχυνθεί οι προσέγγιση των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

- Υπάρχει έντονη η αίσθηση στη χώρα μου ότι εξαιτίας της Ελλάδας, θα είναι η τελευταία που θα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είστε έτοιμοι να αναλάβετε την ευθύνη για μια τέτοια εξέλιξη λόγω του θέματος της ονομασίας;

Οι φίλοι μιλούν ανοιχτά και με ειλικρίνεια. Και η αλήθεια είναι  -όπως το επισημαίνουν άλλωστε και όλοι οι διεθνείς συνομιλητές σας, αλλά όπως το γνωρίζουν και οι ίδιοι οι συμπολίτες σας- ότι ο ρυθμός των μεταρρυθμίσεων οι οποίες αποτελούν και τα προαπαιτούμενα για το ΝΑΤΟ αυτή τη στιγμή που μιλάμε δεν είναι επαρκώς γρήγορος. Οι δε σχέσεις καλής γειτνίασης ήταν για όλες τις χώρες που μπήκαν στο ΝΑΤΟ ένα σημαντικό κριτήριο το οποίο αναδείκνυε την πολιτική βούλησή τους να ενστερνιστούν τις αρχές και τις αξίες του οργανισμού. Η Ελλάδα, ως το παλαιότερο μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ στην περιοχή, γνωρίζει πολύ καλά ότι ο δρόμος της συμπόρευσης περνάει μέσα από πολιτικές συναινέσεων. Στο θέμα της ονομασίας κατά τη γνώμη μου είναι λάθος η λογική που λέει ότι θα υπάρχουν νικητές και ηττημένοι. Η κοινά αποδεκτή ονομασία θα μας κάνει όλους νικητές. Θα αποδείξουμε και οι δύο, σαν καλοί φίλοι, ότι κανένας από τους δύο δεν υποβλέπει τον άλλο. Η απλή και ξεκάθαρη αυτή στάση και των δύο μας θα απελευθερώσει όλες εκείνες της δημιουργικές δυνάμεις, οι οποίες θα οδηγήσουν τους λαούς μας σε ακόμα στενότερη σχέση για την ανάπτυξη και την ευημερία.

- Σε μια περίπτωση, είπατε ότι προκειμένου να βρεθεί μια αμοιβαία αποδεκτή λύση, και οι δύο πλευρές θα πρέπει να φτάσουν σε κάποια συμφωνία. Τι θα περιλάμβανε μια τέτοια συμφωνία; Ίσως τη διακήρυξη εκ μέρους και των δύο μερών ότι είναι διατεθειμένες να εγκαταλείψουν τις «περιχαρακωμένες» θέσεις τους;

Η Ελλάδα δεν έχει  «περιχαρακωμένες» θέσεις. Με υψηλό αίσθημα ευθύνης  αναζητούμε μια κοινά αποδεκτή λύση, αποδεχομένη ότι αυτή θα είναι στη βάση μιας σύνθετης ονομασίας. Δυσκολεύομαι να καταλάβω, μετά από αυτό το πολύ σημαντικό για την Ελλάδα βήμα, την άρνηση της κυβέρνησής σας να κάνει και εκείνη το δικό της αντίστοιχο βήμα.

- Συνεχώς επικρίνετε τις αρχές της χώρας μου για αδιαλλαξία, παρά το γεγονός ότι έχουν προσφέρει τη «διπλή φόρμουλα» (δυνατότητα για την Ελλάδα να διαλέξει ένα όνομα για τις διμερείς σχέσεις), απέσυραν τη σημαία το 1995 και έκαναν αλλαγές στο Σύνταγμα. Την ίδια στιγμή, δεν είναι ξεκάθαρο σε μας αν η Ελλάδα αρνείται τη χρήση του όρου «Μακεδονία» στο όνομα του βόρειου γείτονά της.

Όχι, δεν το αρνούμαστε. Γι’ αυτό και επιζητούμε μια σύνθετη ονομασία, η οποία θα είναι διακριτή. Δεν πήγαμε στον ΟΗΕ για να βρούμε ένα όνομα μόνο για τους δύο μας. Πρέπει να βρούμε μια ονομασία που θα είναι απλή, σαφής, εύχρηστη, και που θα ισχύει για όλους. Αν δεν επιλέξουμε τέτοια ονομασία, αντί να μειώσουμε τα προβλήματα, θα τα αυξήσουμε στο μέλλον. Οι δύο  χώρες μας δεν ζούνε μόνες τους σ’ αυτόν τον κόσμο. Ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή μεταξύ μας και με τον υπόλοιπο κόσμο, ταξιδεύουμε, έχουμε προϊόντα. Η ονομασία πρέπει να σαφής προς όλους για να αποφεύγουμε και τα προβλήματα της καθημερινότητας. Προβλήματα τα οποία – θέλω για άλλη μια φορά να τονίσω-  δημιουργήθηκαν σε άλλες εποχές, με άλλους στόχους και δεν αγγίζουν σήμερα τους λαούς μας, τους οποίους ενδιαφέρει να ζήσουνε ειρηνικά, χέρι-χέρι, με σταθερότητα και με προκοπή.

- Ο Matthew Nimetz, που θα επισκεφθεί τα Σκόπια και την Αθήνα την επόμενη εβδομάδα, έχει εξαντλήσει όλες τις προτάσεις που κατά περιόδους έχουν απορριφθεί από την Αθήνα ή τα Σκόπια. Ποιος είναι ο λόγος που δεν συμφωνήσατε με την τελευταία πρόταση και πιστεύετε ότι ο Nimetz έχει ακόμα χώρο για νέες ιδέες;

Εάν δεν πιστεύαμε ότι υπάρχει χώρος για νέες ιδέες δεν θα ήμασταν μέσα στη διαπραγμάτευση. Υποστηρίζουμε τη προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών και του κυρίου Νίμιτζ. Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι μιλάμε για την επίλυση της εκκρεμότητας του ονόματος. Θυμίζω ότι οι αποφάσεις 817 και 845 που τονίζουν ότι το ζήτημα αυτό πρέπει να επιλυθεί για να αποφευχθούν τυχόν αρνητικές επιπτώσεις για την περιφερειακή σταθερότητα.  Χρειάζονται λοιπόν καθαρές λύσεις, εύκολα κατανοητές απ’ όλους τους λαούς της περιοχής και του κόσμου. Η στιγμή είναι τώρα.

-Η χώρα μου λέγεται ακόμα FYROM διότι λόγω της αρχής της κοινοτικής αλληλεγγύης, καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν αναγνωρίζει το συνταγματικό όνομα. Πώς σχολιάζετε το γεγονός ότι 120 χώρες αναγνώρισαν το όνομά μας; Έχουν λάθος ή η χώρα μου έχει μεγαλύτερη επιρροή από την Ελλάδα;

Η Ευρώπη της οποίας την προοπτική και οι δύο συμμεριζόμαστε έχει ιστορική εμπειρία από την αντιμετώπιση τέτοιων ή παρεμφερών προβλημάτων. Όλα λυθήκαν με πολιτικό θάρρος, σωστή ιεράρχηση των στόχων και εποικοδομητικό πνεύμα σε συγκεκριμένο χρόνο. Από κει και πέρα, όπως γνωρίζετε, όλες οι χώρες, ακόμη και εκείνες που είναι γεωγραφικά πιο μακρινές, έχουν δεσμευθεί να αναγνωρίσουν το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης διότι ακριβώς κατανοούν τη σημασία να υπάρξει μια αμοιβαία αποδεκτή λύση. Σε κάθε περίπτωση είστε τμήμα της Ευρώπης. Το παρόν και το μέλλον σας σε αυτήν βρίσκεται. Το ίδιο σημαντικές είναι και οι καλές σχέσεις στη γειτονιά μας. Γιατί εδώ ζούμε μαζί. Το μέλλον της περιοχής διαμορφώνεται μέσα στην Ευρώπη. Το μέλλον των λαών μας διαμορφώνεται σε αυτήν την περιοχή.

- Πώς σχολιάζετε τις δηλώσεις των αρχών της χώρας μου ότι αν βρεθούν στη θέση να διαλέξουν μεταξύ του ΝΑΤΟ και του ονόματος, θα εγκαταλείψουν το ΝΑΤΟ;

Στις δημοκρατίες οι κυβερνήσεις έχουν την ευθύνη να οδηγήσουν τους λαούς τους σε ένα καλύτερο μέλλον. Οι αποφάσεις είναι πάντοτε δικές τους και οι λαοί τους οποίους κυβερνούν θα τους κρίνουν, όπως γίνεται σε όλες τις δημοκρατίες. Και το κριτήριο πάντα είναι το ίδιο: Πόσο οι αποφάσεις εξυπηρετούν τα πραγματικά συμφέροντα ενός λαού και μιας χώρας.

- Πρόσφατα η «Καθημερινή» δημοσίευσε ένα άρθρο, αφιερωμένο στο θάνατο του ειδώλου της ποπ Tose Proeski, στο οποίο αναφερόταν ότι η Ελλάδα δημιούργησε στη χώρα μου έναν εχθρό, αντί έναν δορυφόρο και εταίρο. Συμφωνείτε με αυτό το σχόλιο;

Πρώτα απ’ όλα να εκφράσω τη θλίψη μου για το χαμό ενός νέου και αξιόλογου καλλιτέχνη που με τη φωνή του μιλούσε για αυτά που μας ενώνουν και όχι γι’ αυτά που μας χωρίζουν. Η Πρέσβης μας κυρία Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου διαβίβασε τα συλλυπητήρια όλων μας  στην οικογένεια του. Αναφερθήκατε σε «δορυφόρους». Δεν θυμάμαι το συγκεκριμένο άρθρο, αλλά πρέπει να ξεκαθαρίσω μια για πάντα ότι η Ελλάδα, που έχει υποφέρει πολύ από τις επεμβάσεις μεγαλύτερων δυνάμεων, στα Βαλκάνια ονειρεύεται μια κοινότητα ισότιμων φίλων, εταίρων και συμμάχων κρατών. Πρέπει να αφήσουμε πίσω μας πολιτικές, στρατηγικές και στόχους ενός κόσμου που έχει προ πολλού καταρρεύσει και ανήκει οριστικά στο χθες. Η Ελλάδα δεν έχει δεχθεί ποτέ τέτοιες λογικές. Παραμένουμε πιστοί στη πολιτική των έντιμων ισότιμων σχέσεων συνεργασίας και φιλίας μεταξύ των λαών.

- Η γνώμη σας, παρακαλώ, για τις δραστηριότητες του ελληνικού κόμματος «Ουράνιο Τόξο», που είναι αφοσιωμένο στην αναγνώριση της γλώσσας και των πολιτιστικών δικαιωμάτων των μειονοτήτων στην Ελλάδα;

Σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία, με απόλυτα ελεύθερες εκλογές, όπως στην Ελλάδα, οι πολιτικές απόψεις κρίνονται από την ανταπόκριση που έχουν στους πολίτες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση εκρίθη.

- Δεν υπάρχει διάλογος μεταξύ των πολιτικών των δύο χώρων, αλλά οι επιχειρηματίες συνεργάζονται καλά. Συνήθως συμβαίνει το αντίθετο… Μπορείτε να εξηγήσετε αυτό το φαινόμενο;

Πρώτα απ όλα δεν είναι αλήθεια ότι δεν υπήρξε διάλογος. Για εμάς ισχύει πάντα η ρήση του Κένεντι: «Μην διαπραγματεύεσαι ποτέ από φόβο, αλλά μην φοβάσαι και να διαπραγματευθείς.» Πέρα λοιπόν από τις παλαιότερες συναντήσεις πολιτικών των δύο χωρών μας, εγώ η ίδια συνάντησα τον υπουργό σας των Εξωτερικών μόλις είχε αναλάβει τη θέση του πέρσι το Σεπτέμβριο στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των ΗΕ στη Νέα Υόρκη. Είχα την ευκαιρία να του εκφράσω κατ’ ιδίαν - αλλά και δημόσια -τη βούληση της χώρας μου να εργαστεί εποικοδομητικά στην προσπάθεια ανεύρεσης κοινά αποδεκτής λύσης για το όνομα. Δυστυχώς μια σειρά ατυχών χειρισμών της κυβέρνησής της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας εμπόδισαν την περαιτέρω απευθείας επαφή. Παρά ταύτα η Ελλάδα δεν σταμάτησε ποτέ να ενθαρρύνει τους οικονομικούς παράγοντες της χώρας μας να επενδύσουν και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας στη χώρα σας. Και αυτό γιατί βαθύτατα πιστεύουμε ότι η οικονομική ανάπτυξη, οι εμπορικές σχέσεις, οι εκατέρωθεν επισκέψεις των πολιτών μας, και γενικώς οι προϋποθέσεις ευημερίας, αποτελούν την καλύτερη απάντηση σε ακραίους εθνικισμούς και την καλύτερη συνταγή για εμπέδωση σχέσεων φιλίας και συνεργασίας.

- Η τελευταία σας πρωτοβουλία για τη «Θεσσαλονίκη 2», ή «μια πιο γενναία προσέγγιση έναντι των Δυτικών Βαλκανίων», ούτε που σχολιάστηκε στις Βρυξέλλες. Είναι προφανές ότι δεν υπάρχει η κατάλληλη ατμόσφαιρα ή η πραγματική θέληση στις χώρες της ΕΕ να δώσουν στην περιοχή μια δεύτερη ευκαιρία για γρήγορη προσέγγιση. Τι περιμένετε σχετικά με αυτό και είστε αισιόδοξη για την περιοχή;

Η ελληνική πρωτοβουλία επιβεβαίωσε ότι η χώρα μας σταθερά επιδιώκει την μεγαλύτερη δυνατή προσέγγιση των Βαλκάνιων γειτόνων μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για αυτό οι προτάσεις μας αντιμετωπίζονται πάντα με ιδιαίτερη προσοχή και ενδιαφέρον από τους εταίρους μας. Το ίδιο συνέβη και με αυτή μας την πρωτοβουλία η οποία συζητήθηκε αναλυτικά μέσα στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βεβαίως πρωτοβουλίες τέτοιας εμβέλειας χρειάζονται πάντοτε κάποιο χρόνο για να ωριμάσουν. Η Πορτογαλική Προεδρία όμως συμπεριέλαβε το συγκεκριμένο θέμα ήδη στην ημερησία διάταξη αυτού του Δεκεμβρίου. Εκεί, μαζί με τους εταίρους μας, θα εξετάσουμε σε βάθος τη δέσμη των πέντε ελληνικών προτάσεων.  Η Ελλάδα θα συνεχίσει να δίνει τη μάχη έχοντας - οφείλω να πω - πολλούς συμμάχους στην προσπάθειά της αυτή. Είμαι βεβαία ότι το σύνολο των ευρωπαίων εταίρων μας θα πεισθεί ότι η Ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, και φυσικά και της χώρας σας,  δεν αφαιρεί, αλλά προσθέτει. Η σταθερότητα και η επίλυση των προβλημάτων στην περιοχή χωρίς λαούς πληγωμένους και ταπεινωμένους, αλλά με λαούς που έχουν ως κίνητρο ένα καλύτερο αύριο, αποτελεί δύναμη για την Ευρωπαϊκή Ένωση.