Αθήνα,
6
Νοεμβρίου 2008
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Καλημέρα σας. Η Υπουργός των Εξωτερικών απέστειλε χθες συγχαρητήριο μήνυμα στον κ. Τζων Μπάιντεν με το οποίο εκφράζει θερμότατα συγχαρητήρια για την εκλογή του ως Αντιπροέδρου των ΗΠΑ και εύχεται κάθε επιτυχία στα υψηλά του καθήκοντα. Στο μήνυμά της η κα Μπακογιάννη εκφράζει την πεποίθηση ότι οι παραδοσιακοί δεσμοί φιλίας και εποικοδομητικής συνεργασίας που χαρακτηρίζουν τις δυο συμμάχους και εταίρους χώρες, θα ενισχυθούν περαιτέρω και θα συνεργασθούν στενά σε διεθνή ζητήματα, όπως η εμπέδωση της ειρήνης και της σταθερότητας στην Νοτιοανατολική Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή.
Όσον αφορά στο πρόγραμμα της κας Υπουργού:
Σήμερα στις 12:00, όπως γνωρίζετε, η Υπουργός Εξωτερικών θα συναντηθεί με την Γεωργιανή ομόλογό της. Αντικείμενο των συνομιλιών αναμένεται ν’ αποτελέσουν, μεταξύ άλλων, η πρόσφατη κρίση στη Γεωργία - ειδικά ενόψει της επικείμενης ανάληψης της Προεδρίας του ΟΑΣΕ από την Ελλάδα - , η σχέση Γεωργίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, οι πολιτικές και οικονομικές σχέσεις Γεωργίας – Ελλάδος, και βεβαίως η παρουσία της ελληνικής ομογένειας στην Γεωργία.
Την Δευτέρα 10 Νοεμβρίου, η Υπουργός των Εξωτερικών θα συμμετάσχει στις εργασίες του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες. Προβλέπεται και συνάντηση των Υπουργών Αμύνης και Ανάπτυξης. Την κα Υπουργό θα συνοδεύσουν ο Υφυπουργός κ. Βαληνάκης και ο Υφυπουργός κ. Δούκας.
Όσον αφορά στα θέματα της ημερήσιας διάταξης, μεταξύ άλλων, θα συζητηθούν η Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας, οι εξελίξεις στα Δυτικά Βαλκάνια, η κατάσταση στο Αφγανιστάν, το Ιράκ, το Κονγκό και την Βιρμανία και θα γίνει και η προετοιμασία της Συνόδου Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ρωσίας, που έχει προγραμματιστεί για τις 14 Νοεμβρίου.
Στο περιθώριο των εργασιών υπάρχουν δύο συναντήσεις Συμβουλίων Σύνδεσης, Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τυνησίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ιορδανίας. Υπάρχει και μια σειρά άλλων συναντήσεων, όπως Τρόικας – Ευρωπαϊκής Ένωσης –ΟΑΣΕ, Τρόικας – Ευρωπαϊκής Ένωσης – Οικονομικής Κοινότητας Κρατών Κεντρικής Αφρικής και Τρόικας – Ευρωπαϊκής Ένωσης – Νοτιοαφρικανικής Αναπτυξιακής Κοινότητας.
Την Τετάρτη 12 του μηνός και ώρα 10:30, η κα Μπακογιάννη θα συναντηθεί στο Υπουργείο Εξωτερικών με τους Έλληνες Βουλευτές που συμμετέχουν στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΟΑΣΕ. Την ίδια ημέρα στις 12:00, και ενόψει της επικείμενης ανάληψης της Προεδρίας από την Ελλάδα, η Υπουργός Εξωτερικών θα έχει συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΑΣΕ κ. Ντε Μπρισαμπώ. Θα ακολουθήσουν δηλώσεις στον Τύπο.
Την Πέμπτη 13 του μηνός και ώρα 11:00, στο Αμφιθέατρο «Γιάννος Κρανιδιώτης», στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Ambassadors’ Forum», θα γίνει η παρουσίαση των βασικών κατευθυντηρίων γραμμών και προτεραιοτήτων της Ελληνικής Προεδρίας του ΟΑΣΕ. Πρόκειται να μιλήσουν η Υπουργός των Εξωτερικών, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΑΣΕ και η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην έδρα του ΟΑΣΕ.
Όσον αφορά στο πρόγραμμα του Υφυπουργού κ. Κασσίμη. Ο κ. Κασσίμης πραγματοποιεί από τις 30 Οκτωβρίου περιοδεία στη Λατινική Αμερική. Σήμερα βρίσκεται στο Σανντιάγκο της Χιλής όπου πρόκειται να κηρύξει την έναρξη της Περιφερειακής Συνέλευσης του ΣΑΕ Λατινικής Αμερικής που θα διαρκέσει από τις 7 έως τις 9 Νοεμβρίου. Ο κ. Κασσίμης έχει ήδη επισκεφθεί, κατά σειρά, την Βραζιλία, την Ουρουγουάη, όπου είχε συναντήσεις με την ελληνική κοινότητα και την ηγεσία των Υπουργείων Εξωτερικών. Τελευταίος σταθμός του η Αργεντινή. Θα επιστρέψει στην Ελλάδα στις 11 του μηνός.
Ο Υφυπουργός κ. Δούκας θα εκφωνήσει σήμερα ομιλία στο “South-East Europe Investment Conference” για το 2008 στο ξενοδοχείο Intercontinental.
Υπάρχουν ερωτήσεις;
***
κα ΚΟΡΙΔΗ: Όπως γνωρίζετε, ο νυν Πρόεδρος Ομπάμα και ο Αντιπρόεδρος Μπάιντεν, όταν ήταν Γερουσιαστές, εξέφρασαν την άποψη για αποχώρηση του τουρκικού στρατού από την Κύπρο. Πιστεύετε ότι θα εφαρμόσουν τις ίδιες απόψεις και θα είναι γενικά πιο θετική η συμπεριφορά τους για τη δίκαιη επίλυση του Κυπριακού; Σας ευχαριστώ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Οι θέσεις στις οποίες αναφερθήκατε είναι γνωστές. Για τα ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος , τόσο ο νεοεκλεγείς Πρόεδρος κ. Ομπάμα όσο και ο νεοεκλεγείς Αντιπρόεδρος κ. Μπάιντεν, με την προηγούμενή τους ιδιότητα, έχουν λάβει συγκεκριμένες θέσεις που συγκλίνουν με τις ελληνικές.
Αναμφισβήτητα αυτή είναι μια καλή, θετική βάση. Από κει και πέρα, προσβλέπουμε σε μια στενή, ουσιαστική και αποτελεσματική συνεργασία. Υπάρχουν άλλωστε ισχυρά θεμέλια. Τα ισχυρά θεμέλια μιας παραδοσιακής, φιλικής, συμμαχικής και εταιρικής σχέσης με τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο του αμοιβαίου σεβασμού και της αμοιβαίας κατανόησης. Προσβλέπουμε λοιπόν σ’ αυτήν τη συνεργασία. Ελπίζουμε ότι οι διμερείς σχέσεις και η συνεργασία μας τόσο στα επιμέρους ζητήματα όσο και στο πλαίσιο των Διεθνών Οργανισμών, θα είναι παραγωγική και ουσιαστική.
κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ: Κύριε Εκπρόσωπε, θα παρακαλέσω να σχολιάσετε την Έκθεση Προόδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Τουρκία και σκοπιανό. Είναι μια έκθεση η οποία στην ουσία κλείνει την πόρτα και προς την Τουρκία και προς τα Σκόπια να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση εφ' όσον δεν τηρήσουν αυτά τα οποία έχει αποφασίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά το Κυπριακό και το όνομα των Σκοπίων. Ευχαριστώ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Νομίζω ότι και φέτος αυτό που με σοβαρότητα μπορεί να επαναλάβει η ελληνική πλευρά, σχολιάζοντας τις δυο Εκθέσεις - με τις διαφορές τους βεβαίως η κάθε μία - είναι η ειλικρινής ευχή να ήταν διαφορετικές οι Εκθέσεις. Εμείς αυτό το οποίο θα θέλαμε θα ήταν να δούμε πραγματική πρόοδο, ουσιαστική ανταπόκριση στις προϋποθέσεις, στους κανόνες, στα προαπαιτούμενα που έχουν και οι δυο υποψήφιες χώρες αναλάβει.
Οι Εκθέσεις, όπως ξέρετε, είναι ρεαλιστικές. Αποτυπώνουν ρεαλιστικά μια κατάσταση.
Από κει και πέρα, ειδικά όσον αφορά στα ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος, πρέπει να πω ότι οι αναφορές στα ζητήματα αυτά είναι πολύ ικανοποιητικές. Υπάρχει πληρέστερη καταγραφή των ζητημάτων που ενδιαφέρουν την Ελλάδα στη φετινή έκθεση, χωρίς να υπάρχει και οποιαδήποτε αλλοίωση αναφορών και κεκτημένων, εννοώ προηγούμενων κειμένων της Ε.Ε. που αναφέρονται και στη μία και στην άλλη χώρα. Θα ήθελα να επισημάνω ότι αυτό είναι αποτέλεσμα σκληρής αλλά και διακριτικής εργασίας κυρίως σε πολιτικό αλλά και σε υπηρεσιακό επίπεδο.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Μια ερώτηση επ' αυτού που είπατε κ. Εκπρόσωπε: Καταγράφεται κάπου στην έκθεση η ελληνική θέση –δεν φαντάζομαι να έχει αλλάξει— ότι η επίλυση του ονόματος είναι προϋπόθεση για την ένταξη της χώρας αυτής στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Επαναφέρεται απολύτως το λεκτικό..
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Όχι, ερωτώ συγκεκριμένα, αφήστε το λεκτικό. Επειδή είπατε ότι είναι απολύτως ικανοποιητική, ικανοποιείται η ελληνική θέση; Είναι σαφής η ερώτησή μου.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Συμπεριλαμβάνεται στην Έκθεση Προόδου όσο και στη Στρατηγική για τη Διεύρυνση. Το λεκτικό των Συμπερασμάτων ακριβώς του περασμένου Ιουνίου περί καίριας σημασίας της προώθησης των σχέσεων καλής γειτονίας και της ανάγκης εξεύρεσης αμοιβαίας αποδεκτής λύσης στο ζήτημα της ονομασίας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Επιπλέον υπάρχει ειδική αναφορά ότι το ζήτημα της ονομασίας έχει αρνητικές επιπτώσεις και επί των διμερών σχέσεων με μία χώρα-μέλος, δηλαδή την Ελλάδα.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Αυτό δε χρειάζεται να μας το πει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν το ξέρουμε; 17 χρόνια διαφορά είναι αυτή κύριε Εκπρόσωπε. Συγνώμη για την παρατήρηση. Ερωτώ συγκεκριμένα, υπάρχει πουθενά ως προϋπόθεση για την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων ή την ένταξη ή επίλυση της διαφοράς του ονόματος;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Υπάρχει, ή εάν θέλετε προκύπτει από το κείμενο Συμπερασμάτων του περασμένου Ιουνίου.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Μου τη διαβάζετε που υπάρχει σας παρακαλώ; Διαβάστε τη συγκεκριμένη αναφορά. Γιατί επανερχόμαστε σε μια συζήτηση που έγινε τον Ιούνιο και θυμάστε το αποτέλεσμα.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Σας διαβάζω το αγγλικό κείμενο. Εν πάση περιπτώσει αυτά εφόσον επιδέχονται ερμηνειών, και εσείς μπορείτε να κάνετε τη δική σας ερμηνεία.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Επομένως δεν υπάρχει ρητή αναφορά, είναι ερμηνεία.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Η Ελληνική Κυβέρνηση κάνει τη δική της ερμηνεία και με αυτή προωθεί τις θέσεις της μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Maintaining good neighbor relations including a negotiated and mutually acceptable solution to the name issue, under the auspices of the UN, remains essential».
Το λεκτικό αυτό – και γνωρίζετε πως συντάσσονται και ποιο είναι το πνεύμα αυτών των κειμένων όταν συντάσσονται από τη γραφειοκρατία της Ευρωπαϊκής Ένωσης - πιστεύουμε ότι συνιστά απολύτως επαρκή βάση για να συνεχίσουμε και να στηρίξουμε την πολιτική την οποία ακολουθούμε.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Και ένα δεύτερο. Πότε θα επιδώσετε απάντηση στον κ. Νίμιτς επί της τελευταίας πρότασής του;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Θα δοθούν τα σχόλια ενδεχομένως στις αρχές ή κάποια στιγμή μέσα στην επόμενη βδομάδα.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Παραμένει η ελληνική θέση ότι δεν τίθεται θέμα εθνικότητας και γλώσσας στη διαπραγμάτευση;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Παραμένει η θέση ότι βάσει των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας το αντικείμενο της διαπραγμάτευσης είναι το θέμα του ονόματος και αυτή είναι η θέση την οποία υποστηρίζει και υποστήριξε όλο αυτό το χρονικό διάστημα η Ελλάδα.
κα ΚΟΥΡΜΠΕΛΑ: Καταρχήν να σας ευχηθώ περαστικά. Βλέπω ότι είστε λίγο..
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Να είστε καλά, το χρειάζομαι, γιατί πάνε 15 μέρες τώρα. Αν αύριο γίνω καλά θα οφείλεται στις ευχές σας.
κα ΚΟΥΡΜΠΕΛΑ: Κύριε εκπρόσωπε, δύο ερωτήσεις θέλω να κάνω. Η Μασσαλία είχε ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να μπει στην Γραμματεία την πενταμελή της Ένωσης για τη Μεσόγειο. Υπάρχει κάποιο άλλο αποτέλεσμα που ικανοποιεί την ελληνική πλευρά; Ένα αυτό. Η δεύτερη ερώτηση είναι για την Τουρκία. Υπάρχει κάποια εξέλιξη στο θέμα της συμφωνίας επανεισδοχής που θέλει να υπογράψει η Ευρωπαϊκή Ένωση με την Τουρκία;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Ξεκινάω από το δεύτερο. Δυστυχώς όχι. Αυτό είναι κάτι που καταγράφεται στην Έκθεση ως ένα σημείο επί του οποίου χρειάζεται να γίνει πρόοδος που δεν έχει σημειωθεί.
Ως προς το πρώτο, μου δίνετε την ευκαιρία να πω δυο πράγματα γιατί και λόγω της καταλυτικής επικαιρότητας της εκλογής του νέου Αμερικανού Προέδρου, νομίζω ότι δεν καλύφθηκε όσο θα άξιζε το θέμα της Ένωσης για τη Μεσόγειο. Γιατί στη Μασσαλία έγινε πραγματικά ένα ακόμα βήμα για την υλοποίηση ενός οράματος δύσκολου στην πραγματοποίησή του. Να δημιουργηθεί δηλαδή μια Ένωση για τη Μεσόγειο. Μπορούμε να πούμε ότι και είναι κάτι που άλλωστε είπε και η Υπουργός των Εξωτερικών, ότι στη Μασσαλία η Ένωση για τη Μεσόγειο πήρε σάρκα και οστά. Ρυθμίστηκαν ορισμένα ζητήματα δύσκολα που είχαν μείνει εκκρεμή από τη Σύνοδο της Κορυφής των Παρισίων, π.χ. η έδρα της Γραμματείας, οι συμπροεδρίες κλπ. Και υιοθετήθηκε μια πολιτική διακήρυξη, επίσης, για το Μεσανατολικό και το πρόγραμμα των εργασιών της Ένωσης για το 2009.
Ειδικά στο συγκεκριμένο, δηλαδή για το πρόγραμμα εργασιών του 2009 της Ένωσης για τη Μεσόγειο, προγραμματίζεται ότι η Ελλάδα θα διοργανώσει μία Υπουργική Διάσκεψη για τις Μεταφορές εντός του 2009, σε συνέχεια της εξαγγελίας που είχε γίνει από τον Πρωθυπουργό στο Παρίσι.
Αποφασίστηκε η μετονομασία της Διαδικασίας της Βαρκελώνης σε Ένωση για τη Μεσόγειο. Έχει τη δική του σημειολογία και βαρύτητα αυτό ως πολιτικό μήνυμα.
Η έδρα της Γραμματείας θα είναι στη Βαρκελώνη. Υπήρξαν και άλλες υποψηφιότητες, η Τυνησία, το Μαρόκο και η Μάλτα, αλλά ουσιαστικά υπάρχει πλέον η απόφαση να είναι στη Βαρκελώνη.
Πέραν του Γενικού Γραμματέα που θα προέρχεται πάντα από μια χώρα του Μεσογειακού Νότου, θα γίνουν πέντε θέσεις αναπληρωτού Γενικών Γραμματέων, ένας εκ των οποίων θα προέρχεται από την Ελλάδα και αυτό είναι ένα συγκεκριμένο απτό αποτέλεσμα. Εμείς θεωρούμε ότι είναι ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Ήρθε ως αποτέλεσμα δουλειάς και αυτό είναι δηλωτικό της εικόνας και της αποδοχής που έχει η δράση και η θέση της Ελλάδας στη Μεσόγειο.
Άλλο σημείο. Επήλθε συμφωνία μετά από μακρές διαπραγματεύσεις για το επίπεδο συμμετοχής του Αραβικού Συνδέσμου στην Ένωση. Εξασφαλίστηκε ότι ο Αραβικός Σύνδεσμος θα συμμετέχει σε όλες τις Συνόδους και σε όλα τα επίπεδα των εργασιών της Ένωσης για τη Μεσόγειο με δικαίωμα λόγου. Παράλληλα δόθηκε ένα θετικό μήνυμα προς το Ισραήλ, με την πρόβλεψη μιας θέσης ενός αναπληρωτού Γενικού Γραμματέα που θα καλύπτεται από το Ισραήλ.
Να μιλήσουμε λίγο και για την παρουσία της Ελλάδας και την απήχηση που είχαν ελληνικές θέσεις κατά τη διάρκεια των συζητήσεων. Πολλές αντιπροσωπείες αναφέρθηκαν θετικά στα ελληνικά προγράμματα που έχουν ανακοινωθεί. Θυμίζω εδώ ότι έχουμε ανακοινώσει μία σειρά τριών ήδη προγραμμάτων που έχουν υποβληθεί από το Υπουργείο Εξωτερικών με συναρμόδια Υπουργεία.
Πρώτον. Θαλάσσιοι Διάδρομοι στην Ανατολική Μεσόγειο, με έμφαση στη διασύνδεση των λιμανιών των χωρών της Μεσογείου.
Δεύτερον. Σχέδιο Ηλιακή Ενέργεια, χρήση ηλιακής ενέργειας για κλιματισμό κτιρίων.
Τρίτον. Διαχείριση Υδάτων στη Μεσόγειο, δημιουργία ενός δικτύου για την καλύτερη διαχείριση των υδάτων.
Αυτά είναι τα προγράμματα τα οποία έχει υποστηρίξει η Ελλάδα, τα έχει παρουσιάσει με θετική ανταπόκριση, όπως σας είπα. Να θυμίσω εδώ και να κλείσω, γιατί νομίζω ότι έχουμε πλέον όλο το πλαίσιο, ότι η Ένωση για τη Μεσόγειο έχει υιοθετήσει έξι θεματικές ενότητες προκειμένου να γίνονται συγκεκριμένα προγράμματα εφαρμογής από τα κράτη-μέλη: Απορρύπανση Μεσογείου, Χερσαίοι και Θαλάσσιοι Διάδρομοι, Ηλιακή Ενέργεια, Πολιτική Προστασία, Εκπαίδευση και Έρευνα και Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις.
Είναι ένα οραματικό σχέδιο που βασίζεται ταυτόχρονα σε μια λογική πρακτικών βημάτων. Η ρύθμιση των πολιτικών ζητημάτων αυτών στα οποία αναφέρθηκα ήταν δύσκολη, απαιτήθηκαν δύσκολες διαπραγματεύσεις προκειμένου να βρεθούν οι απαραίτητες ισορροπίες.
Σήμερα μπορούμε να πούμε ότι είναι μία άλλη μέρα και ότι η Ένωση για τη Μεσόγειο έχει μπροστά της μέλλον.
κ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Οι προχθεσινές πτήσεις 4 τουρκικών μαχητικών πάνω από το Φαρμακονήσι, αποτυπώνουν αυτό το οποίο είπατε ότι επιθυμείτε να δείτε, δηλαδή την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την ευθυγράμμιση προς τα ευρωπαϊκά πρότυπα; Υπήρξε αντίδραση από την ελληνική πλευρά; Και εάν υπήρξε, θέλω να μας μεταφέρετε ποιες ήταν οι απαντήσεις που δόθηκαν από την Άγκυρα.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Να ξεκινήσω απ’ το συγκεκριμένο. Έγινε αμέσως έκτακτο διάβημα για το συγκεκριμένο συμβάν. Το διάβημα αυτό πραγματοποιήθηκε χθες.
Για το θέμα που θέσατε. Εμείς εκφράζουμε την ελπίδα να υπάρχει πρόοδος στη βάση συγκεκριμένων ενεργειών των υποψηφίων χωρών. Όχι μια πρόοδος γενική και αόριστη από μία κεκτημένη ταχύτητα ή αποτέλεσμα μιας απλής πολιτικής βούλησης χωρίς αυτή να ανταποκρίνεται σε πραγματικές ενέργειες. Όταν εξέφρασα την ευχή, είναι μια ευχή για πρόοδο βασισμένη σε συγκεκριμένες ενέργειες. Σε πραγματική πρόοδο των χωρών που ενδιαφέρονται. Επομένως αυτό ως ευχή υπάρχει, ως ελπίδα υπάρχει. Από εκεί και πέρα τα κράτη αυτά πρέπει να κάνουν συγκεκριμένες ενέργειες.
Ειδικά για τη διασύνδεση που υπήρχε στην ερώτησή σας μεταξύ της στάσης, της συμπεριφοράς της Τουρκίας με τη μαζική στρατιωτική δραστηριότητα στο χώρο του Αιγαίου και της Έκθεσης Προόδου, υπάρχει μια ειδική αναφορά –παρακαλώ να τη συγκρατήσετε– στην Έκθεση Προόδου στην οποία αναφέρεται το σύνολο του τμήματος των Συμπερασμάτων του Δεκεμβρίου του 2007 περί δέσμευσης της υποψήφιας χώρας, δηλαδή της Τουρκίας για τήρηση αρχών, σχέσεων καλής γειτονίας και ειρηνικής επίλυσης των διαφορών σύμφωνα με τον χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανόμενου του Διεθνούς Δικαστηρίου, καθώς και – το υπογραμμίζω - η αποφυγή κάθε απειλής ή πράξης που θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις σχέσεις καλής γειτονίας και την προσπάθεια ειρηνικής επίλυσης των διαφορών.
Θεωρούμε ότι αυτό είναι μια πολύ συγκεκριμένη αναφορά που σαφώς καλύπτει και στέλνει και τα κατάλληλα μηνύματα για γεγονότα σαν αυτό που αναφερθήκατε και για το οποίο, όπως σας είπα, έγινε έκτακτο διάβημα στην Άγκυρα.
κ. GILSON: Ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας για το τι σηματοδοτεί η εκλογή του κ. Ομπάμα για το πλέγμα των διεθνών σχέσεων και για μια σειρά κρισίμων ζητημάτων, όπως σχέσεις ΗΠΑ – Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχέσεις ΗΠΑ με Ρωσία και Καύκασο, Ιράκ, Αφγανιστάν κλπ;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Πρώτα απ’ όλα να υπενθυμίσουμε ότι είμαστε μόλις σχεδόν 24 ώρες μετά την εκλογή και στην έναρξη μιας περίπου 3μηνης διαδικασίας ενημέρωσης και προετοιμασίας της νέας Διοίκησης για να αναλάβει τα καθήκοντά της από τα μέσα του ερχόμενου Ιανουαρίου. Αυτό όσον αφορά στη χρονική στιγμή στην οποία γίνεται η συζήτησή μας.
Από κει και πέρα οι θέσεις που είτε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής διαδικασίας είτε με σημαντικά άρθρα έχει υποστηρίξει ο νεοεκλεγείς Αμερικανός Πρόεδρος, δίνουν –και μιλάμε για ένα πρώτο συμπέρασμα– ένα ξεκάθαρο στίγμα συνειδητοποίησης των κοινών απειλών και προκλήσεων με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη η Διεθνής Κοινότητα.
Αυτό με τη σειρά του υποδηλοί ότι ο κ. Ομπάμα θα κινηθεί στην κατεύθυνση πιο ενεργού, πιο δραστήριας πολυμερούς διπλωματίας και αναζήτησης συναινέσεων και συνεργασιών. Αυτό ως μια γενική τάση. Είναι μια γενική εκτίμηση, μια αναμφισβήτητα θετική αποτίμηση των μέχρι τώρα τοποθετήσεων και θέσεων του.
Στο πλαίσιο αυτό βεβαίως και η Ελλάδα, αλλά και όλοι οι Ευρωπαίοι εταίροι περιμένουμε μια νέα ουσιαστική διατλαντική συνεργασία. Θεωρείται η εκλογή του νέου Αμερικανού Προέδρου ότι είναι μια πολλά υποσχόμενη αφετηρία προς αυτήν την κατεύθυνση. Δηλαδή στην κατεύθυνση μιας πιο στενής σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ηνωμένων Πολιτειών στη βάση της ισοτιμίας.
Άλλωστε, στο πλαίσιο της Ε.Ε. με πρωτοβουλία της Γαλλικής Προεδρίας, έχει ξεκινήσει στα δύο τελευταία Άτυπα Συμβούλια Υπουργών Εξωτερικών συζήτηση για τη διαμόρφωση ενός κειμένου για τις διατλαντικές σχέσεις και για άλλα ζητήματα που απασχολούν τη διεθνή ημερήσια διάταξη, που θα αποτελέσει βάση εκκίνησης μιας νέας ουσιαστικότερης και περιεκτικότερης διατλαντικής σχέσης.
κα ΤΑΣΟΥΛΗ: Για το θέμα της βίζας ήθελα να ρωτήσω εγώ. Ο Αμερικανός Πρέσβης στην Αθήνα με δηλώσεις του στο «MEGA» άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να ενταχθεί η Ελλάδα στο πρόγραμμα «visa waiver» μ' αυτή την κυβέρνηση, με την κυβέρνηση Μπους. Ήθελα να έχουμε κάποιο σχόλιο γι' αυτό.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Θα είναι μια θετική εξέλιξη, την οποία βεβαίως όλοι θα καλωσορίσουμε.
κ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Η κα Μπακογιάννη με δηλώσεις της χθες μετά την Κυβερνητική Επιτροπή είπε ότι γίνονται προσπάθειες για να διευθετηθεί κάποια συνάντηση της ελληνικής διπλωματίας με στελέχη του κ. Ομπάμα. Μήπως έχετε κάτι περισσότερο να μας πείτε σ' αυτό; Έχει οριστεί κάποια συνάντηση...
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Σε επίπεδο στελεχών μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι υπάρχουν και υπήρξαν επαφές και συναντήσεις σε επίπεδο υπηρεσιακό και με το επιτελείο του κ. Ομπάμα.
Επομένως η συνάντηση στην οποία έγινε λόγος αφορά σε συνάντηση σε επίπεδο πολιτικών ηγεσιών στην οποία προσβλέπει η Ελλάδα. Είναι λογικό και αναμφισβήτητο ότι κάθε επικοινωνία και όσο το δυνατόν νωρίτερα γίνεται συμβάλλει στην αμοιβαία κατανόηση θεμάτων που απασχολούν και τις δυο χώρες.
Πάντως το γεγονός ότι από 1η Ιανουαρίου, δηλαδή τον πρώτο μήνα ουσιαστικής και τυπικής ανάληψης των καθηκόντων του νέου Προέδρου, ξεκινάει η Ελληνική Προεδρία του ΟΑΣΕ. Εκεί υπάρχουν σημαντικά θέματα που απασχολούν και τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρωσία. Πιστεύω λοιπόν ότι σύντομα θα υπάρξει εκ των πραγμάτων ένα πεδίο επικοινωνίας και συνεργασίας, πέραν της ετοιμότητας της ελληνικής πλευράς για διμερή συνάντηση σε επίπεδο πολιτικών ηγεσιών.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Κύριε Εκπρόσωπε, σε σχέση με την Έκθεση που είπατε ότι ικανοποιεί τις ελληνικές θέσεις, μου έκανε εντύπωση αυτή η δήλωσή σας γιατί η Κύπρος απ’ ό,τι αντελήφθην δεν είναι τόσο ικανοποιημένη από την Έκθεση σε ό,τι αφορά το Κυπριακό και τις υποχρεώσεις της Τουρκίας έναντι της Κύπρου. Το ένα είναι αυτό. Και η δεύτερη ερώτησή μου είναι, αν σε σχέση με αυτό που είπατε, ότι η θέση μας παραμένει «όχι εθνικότητα, όχι γλώσσα», σημαίνει ότι έχουμε απορρίψει από τις 11 Σεπτεμβρίου, όταν διατυπώθηκαν οι πρώτες ιδέες, αυτά τα τεχνάσματα του κ. Νίμιτς να βάζει σε παράρτημα του ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας θέμα και εθνικότητας και γλώσσας. Φαντάζομαι ότι αυτά έχουν απορριφθεί από τις 11 Σεπτεμβρίου, έτσι δεν είναι;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Να ξεκινήσω από το τελευταίο. Στην προηγούμενή μου απάντηση δεν έκανα τίποτε άλλο παρά να επαναλάβω μια γνωστή θέση της Ελλάδας, η οποία άλλωστε έχει εκκίνηση και βάση τις Αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας βάσει των οποίων γίνονται οι διαπραγματεύσεις.
Η διαπραγμάτευση έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο και συγκεκριμένο στόχο, την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας. Από κει και πέρα αναφερθήκατε σε προτάσεις ή σε δέσμη ιδεών που έχει κατατεθεί. Εγώ αυτό το οποίο γνωρίζω και γνωρίζετε κι εσείς είναι ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή ουδέποτε συμφωνημένο κείμενο.
Υπάρχουν προτάσεις που έρχονται ως διαπραγματευτικές, έρχονται ως συμβολή του διαμεσολαβητή στην προσπάθειά του να επιτύχει τη συναίνεση και τη λύση. Ως τέτοιες αντιμετωπίζονται. Επ’ αυτών γίνονται σχόλια. Επ’ αυτών γίνονται παρατηρήσεις στη βάση των ελληνικών θέσεων και η ελληνική θέση είναι αυτή που σας είπα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: (Μιλάει εκτός μικροφώνου)
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν έχουμε αποδεχθεί.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Μα τι συζητάμε, από τη στιγμή που λέμε ότι δεν είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης ούτε αντικείμενο της διαφοράς καν το θέμα της εθνικότητας και της γλώσσας. Τι ακριβώς συζητάμε και τι ακριβώς άποψη δίνουν επί ιδέας του κ. Νίμιτς που αφορά τα δυο θέματα εκτός διαπραγμάτευσης;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όπως αντιλαμβάνεστε, το θέμα του ονόματος είναι το καθοριστικό θέμα. Το όνομα του κράτους είναι καθοριστικής σημασίας. Επ' αυτού γίνεται η διαπραγμάτευση. Δεν γίνεται διαπραγμάτευση όπως θα επιδίωκαν και φάνηκε ότι επιδιώκουν τα Σκόπια επί άλλων θεμάτων τα οποία θα εξέτρεπαν τη διαπραγμάτευση από το στόχο που έχουμε.
Για μας το ζήτημα είναι το κομβικό ζήτημα του ονόματος διότι πιστεύουμε ότι από αυτό προκύπτουν και λύσεις για άλλα ζητήματα ως παράγωγα αν θέλετε της λύσης του ζητήματος του ονόματος. Έτσι πορευόμαστε στη διαπραγμάτευση. Πέραν αυτών, επαναλαμβάνω ότι δεν υπάρχει κανένα συμφωνημένο κείμενο.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Όχι, κ. Εκπρόσωπε, με συγχωρείτε. Προφανώς δεν έχω γίνει κατανοητός. 11 Σεπτεμβρίου ο κ. Νίμιτς παρουσίασε ένα πακέτο ιδεών στον κ. Βασιλάκη και στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών. Πέρασαν…
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Έκτοτε κατετέθη άλλο κείμενο.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Πέρασαν 20 ημέρες που δόθηκαν απαντήσεις της ελληνικής πλευράς. Τότε ο κ. Νίμιτς είχε παρουσιάσει μια πρόταση να υπάρχει θέμα εθνικότητας και γλώσσας σε ένα appendix του ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Περνάνε 20 ημέρες, έρχεται η άλλη πρόταση, άλλο κείμενο ιδεών του κ. Νίμιτς και ξαναβλέπουμε πάλι ότι υπάρχει διαμορφωμένο το πράγμα αυτό, μακεδονική εθνικότητα, μακεδονική γλώσσα. Εναλλακτικά πιθανόν, αλλά και αυτό προβλέπεται μέσα ένα κείμενο. Και το βλέπουμε σε δύο κείμενα. Το είχατε απορρίψει στις 11 Σεπτεμβρίου αυτό, στις 12 Σεπτεμβρίου, όταν πήγε ο κ. Βασιλάκης; Αυτό ερωτώ εγώ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Είχαν γίνει παρατηρήσεις συνολικά. Δεν έχω πρόχειρες τις παρατηρήσεις που έχουν γίνει.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Το δεχόμαστε αυτό το κείμενο να έρχεται ως βάση διαπραγμάτευσης; Αυτό ερωτώ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν έχει τεθεί θέμα αποδοχής του κειμένου. Προσφάτως η Υπουργός των Εξωτερικών μίλησε στην Επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής και τα ξεκαθάρισε αυτά.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Εκεί ήμουν εγώ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Και είπε ότι στο κείμενο αυτό, το τελευταίο, που έχει κατατεθεί, στο οποίο υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι έχουν ληφθεί υπόψη καίρια ζητήματα και καίριες διαστάσεις της ελληνικής θέσης και ότι υπάρχουν κι άλλα σημεία τα οποία είτε τα θεωρούμε απορριπτέα είτε πιστεύουμε ότι πρέπει να αλλάξουν ή να διευκρινιστούν. Είναι λοιπόν απαραίτητο να υπάρξουν οι απαραίτητες προσαρμογές και διευκρινίσεις προκειμένου το κείμενο αυτό να αποκτήσει δυναμική για λύση. Αυτή είναι η θέση.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Στις 11 Σεπτεμβρίου το απορρίψατε; Εγώ αυτό ρωτάω.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Τώρα, νομίζω ότι η θέση είναι σαφής, μην επαναλάβω τα ίδια πράγματα, η Ελλάδα εκκινεί από τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Βάσει αυτών διαπραγματεύεται. Δεν έχει αποδεχτεί κανένα κείμενο, διαπραγματεύεται τα κείμενα που κατατίθενται από τον κ. Νίμιτς ως προτάσεις ή ιδέες. Η προσπάθεια είναι τα κείμενα αυτά να προσαρμοστούν έτσι ώστε να δίνουν πραγματικά προοπτικές λύσεις.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: (Μιλάει εκτός μικροφώνου) Για την Κύπρο και σχετικά με την Έκθεση Προόδου για την Τουρκία;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Αναφέρθηκα στην από ελληνικής πλευράς αξιολόγηση των Εκθέσεων.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: (Μιλάει εκτός μικροφώνου)
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Με ρωτήσατε αν τα κείμενα αυτά ικανοποιούν την Κύπρο…
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: (Μιλάει εκτός μικροφώνου) ... για την Κύπρο.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Σας ανέφερα καθαρά –και δεν πρόκειται να επαναλάβω- το πώς η Ελλάδα αντιμετωπίζει τις δύο αυτές Εκθέσεις στην αρχική μου τοποθέτηση.
Ευχαριστώ.